นิททสวัตถุสูตร

ใน นิททสวัตถุสูตร (Numbered Discourses 7.20) พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมว่าด้วย “คุณสมบัติของผู้ที่จะสำเร็จการศึกษา” หรือคุณธรรมที่นำไปสู่ความก้าวหน้าในทางธรรมจนบรรลุจุดหมายสูงสุด คุณสมบัติเหล่านี้เปรียบเสมือนเกณฑ์ตัดสินความพร้อมของผู้ปฏิบัติธรรมเพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ตามลำดับขั้นตอน

โดยสรุปคุณสมบัติทั้ง 7 ประการ ที่ผู้ปฏิบัติควรมีและรักษาไว้ให้มั่นคงตลอดไป มีดังนี้:

• ความกระตือรือร้นในการศึกษา: มีฉันทะอย่างแรงกล้าที่จะเข้าถึงและศึกษาข้อปฏิบัติในพระธรรมวินัยอย่างจริงจัง
• การใคร่ครวญในธรรม: หมั่นตรวจสอบและพิจารณาหลักธรรมคำสอนเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้อง
• การละความอยาก: มุ่งมั่นที่จะขจัดความปรารถนาและความยินดีในกามคุณอันเป็นเครื่องกั้นความก้าวหน้า
• ความรักในวิเวก: มีใจน้อมไปในการปลีกตัวเพื่อความสงบกายและสงบจิต
• ความเพียรพยายาม: ปลุกเร้าและรักษาความพยายามในการปฏิบัติอยู่เสมอไม่ให้ย่อท้อ
• สติสัมปชัญญะ: ดำรงตนด้วยความระลึกได้และความรู้ตัวทั่วพร้อมในทุกกิจกรรม
• การแทงตลอดด้วยปัญญา: เข้าใจหลักธรรมอย่างลึกซึ้งตามความเป็นจริงด้วยการพิจารณาด้วยปัญญา

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึง "ความสม่ำเสมอ" โดยพระพุทธองค์ทรงกำชับว่า ผู้ที่ปรารถนาความสำเร็จจะต้องไม่เสื่อมถอยหรือละทิ้งความปรารถนาในคุณธรรมเหล่านี้ในอนาคต หากผู้ปฏิบัติยังคงรักษาความตั้งมั่นและดำเนินตามหลักธรรมทั้ง 7 ประการนี้ไว้อย่างต่อเนื่อง ย่อมเป็นเหตุปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การบรรลุธรรมและการพ้นไปจากกิเลสทั้งปวงตามเป้าหมายของพระพุทธศาสนา