อัปปมาทคารวสูตร

อัปปมาทคารวสูตร เป็นพระสูตรที่กล่าวถึงหลักธรรมว่าด้วย "ธรรมที่ไม่เป็นไปเพื่อความเสื่อม" สำหรับภิกษุผู้เป็นเสขบุคคล (ผู้ยังต้องศึกษา) โดยเนื้อหาเริ่มต้นจากเหตุการณ์ในยามดึก ณ เชตวันมหาวิหาร เมื่อเทพบุตรผู้มีรัศมีกายงดงามองค์หนึ่งได้เข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อกราบทูลถึงหลักปฏิบัติ 7 ประการ ที่จะช่วยป้องกันไม่ให้ภิกษุเสื่อมจากกุศลธรรมและแนวทางแห่งการบรรลุธรรม

หลักธรรมทั้ง 7 ประการที่ถือเป็นเครื่องค้ำจุนให้ภิกษุไม่เสื่อมถอย มีดังนี้:

• ความเคารพในพระศาสดา (ผู้เป็นต้นแบบแห่งการปฏิบัติ)
• ความเคารพในพระธรรม (หลักคำสอนที่นำไปสู่ความพ้นทุกข์)
• ความเคารพในพระสงฆ์ (หมู่คณะผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบ)
• ความเคารพในสิกขา (ข้อปฏิบัติและกฎระเบียบวินัย)
• ความเคารพในสมาธิ (การฝึกฝนจิตให้ตั้งมั่น)
• ความเคารพในความไม่ประมาท (การระลึกรู้ตัวอยู่เสมอ)
• ความเคารพในปฏิสันถาร (การต้อนรับและการให้เกียรติผู้อื่นด้วยไมตรี)

หลังจากเทพบุตรได้กราบทูลและอันตรธานไปแล้ว ในเช้าวันต่อมาพระพุทธองค์ได้นำหลักธรรมดังกล่าวมาถ่ายทอดแก่ภิกษุทั้งหลายอีกครั้ง โดยทรงย้ำเตือนด้วยบทคาถาว่า ภิกษุผู้มีความเคารพในธรรมทั้ง 7 ประการนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการเน้นย้ำถึง ความไม่ประมาท และ ความพร้อมในการต้อนรับ ย่อมเป็นผู้ที่ไม่เสื่อมจากคุณธรรมเบื้องสูง และถือได้ว่าบุคคลนั้นได้ก้าวเข้าใกล้ พระนิพพาน อันเป็นที่สุดแห่งการดับทุกข์แล้ว พระสูตรนี้จึงเป็นหลักชัยสำหรับผู้ปฏิบัติธรรมที่ต้องการประคองตนให้ตั้งมั่นอยู่ในทางที่ถูกที่ควรและเจริญก้าวหน้าในสมณธรรมอย่างยั่งยืน