ทุติยอุคคสูตร

ทุติยอุคคสูตร เป็นพระสูตรที่กล่าวถึงอุบาสกผู้เลิศในด้านอุปัฏฐาก คือ อุคคคฤหบดี แห่งหมู่บ้านหัตถีคาม ผู้ซึ่งพระพุทธองค์ทรงยกย่องว่ามีธรรมอันน่าอัศจรรย์ 8 ประการ เมื่อพระภิกษุรูปหนึ่งได้ไปสนทนากับอุคคคฤหบดี ณ บ้านของท่าน ท่านได้กล่าวถึงคุณธรรมอันน่าอัศจรรย์ที่เกิดขึ้นกับตนเองตามความเป็นจริง ซึ่งพระพุทธองค์ทรงยืนยันว่านั่นคือธรรม 8 ประการที่พระองค์หมายถึง ดังนี้

• ประการที่ 1: การมีจิตเลื่อมใสในพระพุทธเจ้าทันทีที่พบเห็น แม้ในขณะที่กำลังมัวเมาในความสนุกสนาน ก็สามารถตั้งสติและเกิดศรัทธาขึ้นได้ทันที
• ประการที่ 2: การบรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันทันทีที่ฟังธรรม โดยเข้าใจอริยสัจ 4 และการเกิดดับของสังขาร พร้อมทั้งสมาทานรักษาศีล 5 โดยเพิ่มข้อที่ 5 คือการประพฤติพรหมจรรย์
• ประการที่ 3: การสละภรรยาที่เป็นวัยรุ่นของตนให้แก่ผู้อื่นอย่างเสียสละและเปี่ยมด้วยเมตตา โดยไม่มีจิตใจเศร้าหมองหรือขัดเคือง
• ประการที่ 4: การแบ่งปันทรัพย์สินให้แก่ผู้มีศีลธรรมอย่างเสมอภาคและไม่หวงแหน
• ประการที่ 5: การทำหน้าที่อุปัฏฐากภิกษุด้วยความเคารพอย่างยิ่ง หากภิกษุสอนธรรมะก็ตั้งใจฟัง หากไม่สอนท่านก็เป็นฝ่ายแสดงธรรมแก่ภิกษุนั้น
• ประการที่ 6: การดูแลสงฆ์ด้วยความเสมอภาค ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง แม้จะได้รับข้อมูลจากเทวดาว่าภิกษุรูปใดเป็นผู้มีคุณธรรมระดับใดก็ตาม
• ประการที่ 7: การสนทนากับเหล่าเทวดาด้วยจิตที่ตั้งมั่น ไม่หลงระเริงหรือตื่นเต้นไปกับอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์หรือคำสรรเสริญของเทวดาเหล่านั้น
• ประการที่ 8: การเป็นผู้มีความมั่นใจในคุณธรรมของตน ว่าหากล่วงลับไปก่อนพระพุทธเจ้า ตนย่อมไม่กลับมาสู่ความเป็นเช่นนี้อีก (เป็นพระอนาคามีผู้ไม่กลับมาเกิด)

พระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงแบบอย่างของคฤหาสถ์ผู้สมบูรณ์ด้วยศรัทธา ปัญญา และการเสียสละ ซึ่งไม่เพียงแต่รักษาศีลและอุปถัมภ์พระศาสนาอย่างเคร่งครัด แต่ยังฝึกฝนจิตใจจนบรรลุธรรมขั้นสูง ทำให้เป็นที่สรรเสริญของทั้งมนุษย์และเทวดา