สังขิตตุโปสถสูตร

สังขิตตุโปสถสูตร เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงแก่ภิกษุทั้งหลาย ณ เชตวันมหาวิหาร เพื่ออธิบายถึงอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ของการรักษา อุโบสถศีล 8 ประการ โดยเน้นย้ำว่าการถืออุโบสถด้วยความเข้าใจที่ถูกต้อง จะส่งผลให้ผู้ปฏิบัติได้รับอานิสงส์มหาศาล มีความรุ่งเรืองและมีผลไพบูลย์ เปรียบเสมือนการน้อมนำใจตนเองให้ประพฤติตามรอยทางของพระอรหันต์ทั้งหลาย เพื่อขัดเกลาจิตใจและลดละกิเลสในช่วงเวลาหนึ่งวันหนึ่งคืน

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการที่อริยสาวกพิจารณาว่า “พระอรหันต์ทั้งหลายได้ละเว้นจากบาปอกุศลอย่างไร เราก็จะขอทำตามพระอรหันต์เหล่านั้นในวันนี้” โดยมีรายละเอียดศีล 8 ประการ ดังนี้:

• เว้นจากการฆ่าสัตว์: งดเว้นจากการเบียดเบียนชีวิตผู้อื่น มีความเมตตาต่อสรรพสัตว์
• เว้นจากการถือเอาของที่เจ้าของไม่ได้ให้: งดเว้นจากการลักขโมย เป็นผู้ซื่อสัตย์
• เว้นจากการประพฤติผิดพรหมจรรย์: งดเว้นจากเมถุนธรรม รักษาพรหมจรรย์ให้บริสุทธิ์
• เว้นจากการพูดเท็จ: กล่าวแต่คำสัตย์ จริงใจ ไม่หลอกลวง
• เว้นจากการดื่มสุราเมรัย: งดเว้นจากของมึนเมาอันเป็นเหตุแห่งความประมาท
• เว้นจากการรับประทานอาหารในเวลาวิกาล: บริโภคอาหารเพียงมื้อเดียวในช่วงเวลาที่กำหนด เพื่อลดความมัวเมาในรสอาหาร
• เว้นจากการฟ้อนรำ ขับร้อง และประดับตกแต่งร่างกาย: งดเว้นจากการบันเทิงและการประดับตกแต่งด้วยของหอมหรือเครื่องประดับ เพื่อฝึกความสำรวม
• เว้นจากการนั่งนอนบนที่สูงและที่หรูหรา: ฝึกความมักน้อยสันโดษด้วยการใช้ที่นั่งที่นอนอันสมควร

การรักษาอุโบสถด้วยหลักการ 8 ประการนี้ ไม่เพียงแต่เป็นการจำกัดขอบเขตของกิเลสในชั่วระยะเวลาหนึ่ง แต่ยังเป็นอุบายในการ น้อมใจให้เป็นกุศล และเป็นการฝึกฝนตนเองให้เข้าใกล้แนวทางของพระอริยบุคคล ซึ่งเป็นเหตุปัจจัยให้การถืออุโบสถนั้นเป็นไปเพื่อความเจริญทางธรรมอย่างแท้จริง