Anupubbanirodhasutta

อนุปุพพนิโรธสูตร

Progressive Cessations

ข้อมูล อนุปุพพนิโรธสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 23
นิกายอังคุตรนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรอนุปุพพนิโรธสูตร →

สรุปเนื้อหา อนุปุพพนิโรธสูตร

อนุปุพพนิโรธสูตร (การดับไปตามลำดับ) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงถึงสภาวะของการดับลงแห่งองค์ประกอบทางจิตและกายภาพอย่างเป็นลำดับขั้น เมื่อผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงสมาธิขั้นสูงหรือสมาบัติทั้ง 9 ได้แก่ รูปฌาน 4 อรูปฌาน 4 และสัญญาเวทยิตนิโรธ การดับไปตามลำดับนี้แสดงให้เห็นถึงการก้าวล่วงสภาวะหยาบไปสู่สภาวะที่ละเอียดและประณีตยิ่งขึ้นตามลำดับ ดังนี้:

  • ปฐมฌาน: ดับวิตกวิจาร (ในบางนัยคือดับกามสัญญา)
  • ทุติยฌาน: ดับวิตกและวิจาร (การตรึกและการตรอง)
  • ตติยฌาน: ดับปีติ
  • จตุตถฌาน: ดับลมหายใจ (อัสสาสะปัสสาสะ)
  • อากาสานัญจายตนะ: ดับรูปสัญญา
  • วิญญาณัญจายตนะ: ดับอากาสานัญจายตนสัญญา
  • อากิญจัญญายตนะ: ดับวิญญาณัญจายตนสัญญา
  • เนวสัญญานาสัญญายตนะ: ดับอากิญจัญญายตนสัญญา
  • สัญญาเวทยิตนิโรธ: ดับสัญญาและเวทนาโดยสิ้นเชิง

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นถึง ความไม่เที่ยงและสภาวะที่ถูกปรุงแต่ง แม้ในระดับสมาธิที่สูงส่ง สภาวะเหล่านั้นล้วนมีความดับไปเป็นธรรมดา โดยเป็นการแสดงให้เห็นว่าเมื่อจิตก้าวเข้าสู่ระดับความละเอียดที่สูงขึ้น สภาวะที่เคยเป็นเครื่องปรุงแต่งในระดับก่อนหน้าจะถูกดับไปโดยอัตโนมัติ การศึกษาและทำความเข้าใจในเรื่องการดับตามลำดับนี้ ช่วยให้ผู้ปฏิบัติเกิดความรู้ความเข้าใจในลักษณะของ สังขตธรรม อันนำไปสู่การปล่อยวางในสภาวะที่ปรุงแต่งทั้งปวง เพื่อมุ่งสู่ความหลุดพ้นจากทุกข์อย่างถาวรในที่สุด

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-06-01

แสดงความคิดเห็น

แบ่งปันข้อสังเกต คำถาม หรือข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับอนุปุพพนิโรธสูตร

0 ความคิดเห็น
กำลังโหลดความคิดเห็น...
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka