สัตตมสูตร

สัตตมสูตร (AN 10.129) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงตรัสสอนเหล่าภิกษุถึงความสำคัญของ “การฝึกฝนตามแนวทางของพระอริยเจ้า” โดยพระองค์ได้กล่าวถึงธรรม 10 ประการ ซึ่งหากเจริญภาวนาหรือทำให้มากแล้ว แต่ขาดการปฏิบัติที่เชื่อมโยงกับมรรควิธีของพระอริยเจ้า ย่อมไม่ได้รับผลานิสงส์อย่างเต็มที่ ไม่ก่อให้เกิดความเจริญงอกงามในทางธรรมอย่างที่ควรจะเป็น

ธรรม 10 ประการที่ปรากฏในพระสูตรนี้ คือ มรรคมีองค์ 8 เพิ่มเติมด้วย สัมมาญาณะ (ความรู้ชอบ) และ สัมมาวิมุตติ (ความหลุดพ้นชอบ) รวมเรียกว่า “เสขธรรม 10” หรือธรรมสำหรับผู้ที่กำลังศึกษาปฏิบัติ ได้แก่:

• สัมมาทิฏฐิ: ความเห็นชอบ
• สัมมาสังกัปปะ: ความดำริชอบ
• สัมมาวาจา: การเจรจาชอบ
• สัมมากัมมันตะ: การกระทำชอบ
• สัมมาอาชีวะ: การเลี้ยงชีพชอบ
• สัมมาวายามะ: ความพยายามชอบ
• สัมมาสติ: ความระลึกชอบ
• สัมมาสมาธิ: ความตั้งมั่นชอบ
• สัมมาญาณะ: ความรู้ชอบ
• สัมมาวิมุตติ: ความหลุดพ้นชอบ

ใจความสำคัญ ของพระสูตรนี้คือการชี้ให้เห็นว่า การปฏิบัติธรรมทั้ง 10 ประการนี้จะให้ผลลัพธ์ที่ยิ่งใหญ่ นำไปสู่มรรคผลนิพพานได้ก็ต่อเมื่อ กระทำภายใต้แนวทางการฝึกฝนของพระอริยเจ้า เท่านั้น หากปฏิบัติเพียงผิวเผินหรือแยกส่วนออกจากบริบทของพระสัทธรรม ย่อมไม่เกิดผลานิสงส์ที่ทรงพลังในการขัดเกลาจิตใจให้บริสุทธิ์ การฝึกฝนตนตามแนวทางของพระอริยะจึงเป็นหัวใจสำคัญที่เปลี่ยนธรรมะระดับโลกิยะให้กลายเป็น ธรรมะระดับโลกุตตระ เพื่อความหลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวงอย่างแท้จริง