ทสมสูตร

ในพระสูตรที่ชื่อว่า ทสมสูตร (Numbered Discourses 10.132) พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมว่าด้วยเรื่อง "มิจฉัตตะ 10" หรือหนทางที่ผิด 10 ประการ ซึ่งเป็นสภาวะที่ตรงกันข้ามกับมรรคมีองค์ 8 อันเป็นทางสายกลางสำหรับการปฏิบัติเพื่อความพ้นทุกข์ โดยพระองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า หากบุคคลดำเนินชีวิตหรือปฏิบัติบนเส้นทางเหล่านี้ ย่อมถือเป็นทางที่ไม่นำไปสู่ความเจริญหรือการหลุดพ้นจากกิเลส

หัวข้อแห่ง มิจฉัตตะ 10 หรือหนทางที่ผิด ประกอบไปด้วยองค์ประกอบ ดังนี้:

• มิจฉาทิฏฐิ (ความเห็นผิด)
• มิจฉาสังกัปปะ (ความดำริผิด)
• มิจฉาวาจา (การเจรจาผิด)
• มิจฉากัมมันตะ (การกระทำผิด)
• มิจฉาอาชีวะ (การเลี้ยงชีพผิด)
• มิจฉาวายามะ (ความพยายามผิด)
• มิจฉาสติ (ความระลึกผิด)
• มิจฉาสมาธิ (ความตั้งมั่นผิด)
• มิจฉาญาณะ (ความรู้ผิด)
• มิจฉาวิมุตติ (ความหลุดพ้นผิด)

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการเตือนสติให้พุทธศาสนิกชนตระหนักถึง ความย้อนแย้ง ของหนทางที่นำไปสู่ความเสื่อม หากบุคคลขาดความเข้าใจในสัมมามรรค ย่อมตกอยู่ในวังวนของมิจฉัตตะเหล่านี้ ซึ่งเป็นเครื่องกีดขวางการบรรลุธรรม การระลึกรู้ในมิจฉัตตะทั้ง 10 ประการจึงเปรียบเสมือนการมี "เข็มทิศ" เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถสำรวจตนเองและหลีกเลี่ยงการกระทำที่ผิดพลาด เพื่อมุ่งหน้าสู่ทางที่ถูกต้องและเป็นกุศลตามหลักคำสอนของพระพุทธองค์อย่างแท้จริง