อนุสสริตัพพสูตร

ในอนุสสริตัพพสูตร (Anussaritabba Sutta) พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมว่าด้วย "หลักธรรมที่ควรระลึกถึง" และ "หลักธรรมที่ไม่ควรระลึกถึง" เพื่อเป็นแนวทางให้พุทธบริษัทนำไปใช้ในการฝึกฝนตนเองและจัดระเบียบความคิดให้ดำเนินไปในทางที่ถูกต้องตามหลักอริยมรรค เพื่อนำไปสู่ความหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวง

พระองค์ได้จำแนกหลักธรรมออกเป็นสองกลุ่มใหญ่ ได้แก่

• หลักธรรมที่ไม่ควรระลึกถึง (มิจฉัตตะ 10): คือการดำเนินชีวิตในทางที่ผิด ซึ่งเปรียบเสมือนสิ่งที่ควรละทิ้งและไม่ควรนำมาใส่ใจ ได้แก่ มิจฉาทิฏฐิ (ความเห็นผิด), มิจฉาสังกัปปะ (ความดำริผิด), มิจฉาวาจา (การเจรจาผิด), มิจฉากัมมันตะ (การกระทำผิด), มิจฉาอาชีวะ (การเลี้ยงชีพผิด), มิจฉาวายามะ (ความพยายามผิด), มิจฉาสติ (การระลึกผิด), มิจฉาสมาธิ (การตั้งมั่นผิด), มิจฉาญาณ (ความรู้ผิด) และมิจฉาวิมุตติ (ความหลุดพ้นผิด)
• หลักธรรมที่ควรระลึกถึง (สัมมัตตะ 10): คือหลักอริยมรรคอันเป็นหนทางสายกลางที่นำไปสู่ความเจริญงอกงามในธรรม ได้แก่ สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ), สัมมาสังกัปปะ (ความดำริชอบ), สัมมาวาจา (การเจรจาชอบ), สัมมากัมมันตะ (การกระทำชอบ), สัมมาอาชีวะ (การเลี้ยงชีพชอบ), สัมมาวายามะ (ความพยายามชอบ), สัมมาสติ (การระลึกชอบ), สัมมาสมาธิ (การตั้งมั่นชอบ), สัมมาญาณ (ความรู้ชอบ) และสัมมาวิมุตติ (ความหลุดพ้นชอบ)

โดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำให้ผู้ปฏิบัติธรรมทำความเข้าใจถึงความแตกต่างระหว่างแนวทางที่ทำให้เกิดความเสื่อมและแนวทางที่ทำให้เกิดความเจริญ การฝึกฝนตนเองให้ระลึกถึงแต่สัมมัตตะธรรมหรือมรรคมีองค์ 10 อยู่เสมอ จะเป็นเกราะคุ้มกันจิตใจไม่ให้หลงไปในทางที่ผิด และเป็นบันไดสำคัญในการพัฒนาสติปัญญาให้ถึงพร้อม เพื่อบรรลุธรรมอันสูงสุดตามหลักคำสอนของพระพุทธศาสนา