สาสวสูตร

พระสูตรนี้ปรากฏในอังคุตตรนิกาย (AN 10.183) ซึ่งพระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมเพื่อจำแนกความแตกต่างระหว่าง หลักธรรมที่เศร้าหมอง และ หลักธรรมที่ไม่เศร้าหมอง เพื่อให้พุทธบริษัทนำไปใช้เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตและการพัฒนาตนเองให้หลุดพ้นจากกิเลสและผลกรรมที่เป็นอกุศล

โดยสรุป พระองค์ทรงชี้ให้เห็นว่าสภาวะของจิตและการกระทำนั้นมีสองด้านที่ตรงข้ามกันอย่างสิ้นเชิง ดังนี้:

• หลักธรรมที่เศร้าหมอง (Defiled Principle): คือการกระทำที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของอกุศลกรรมบถ 10 ประการ อันนำไปสู่ความเสื่อมและผลที่ไม่พึงปรารถนา ได้แก่ การฆ่าสัตว์, การลักทรัพย์, การประพฤติผิดในกาม, การพูดเท็จ, การพูดส่อเสียด, การพูดคำหยาบ, การพูดเพ้อเจ้อ, ความโลภอยากได้ของผู้อื่น, ความพยาบาทปองร้าย และ ความเห็นผิด (มิจฉาทิฏฐิ)
• หลักธรรมที่ไม่เศร้าหมอง (Undefiled Principle): คือการละเว้นจากการกระทำที่เป็นอกุศลทั้งปวง อันนำไปสู่ความบริสุทธิ์และความเจริญงอกงาม ได้แก่ การไม่ฆ่าสัตว์, การไม่ลักทรัพย์, การไม่ประพฤติผิดในกาม, การไม่พูดเท็จ, การไม่พูดส่อเสียด, การไม่พูดคำหยาบ, การไม่พูดเพ้อเจ้อ, การไม่โลภอยากได้ของผู้อื่น, ความไม่พยาบาท และ ความเห็นชอบ (สัมมาทิฏฐิ)

ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำว่า ความเห็นชอบ หรือสัมมาทิฏฐิ เป็นรากฐานสำคัญที่ส่งผลต่อการกระทำทางกายและวาจาให้เป็นไปในทางที่ถูกที่ควร การละเว้นจากอกุศลกรรมและยึดมั่นในกุศลธรรมเหล่านี้ ไม่เพียงแต่เป็นการขัดเกลาจิตใจให้สะอาดปราศจากมลทิน แต่ยังเป็นหนทางไปสู่ความสุขและความสงบอย่างยั่งยืนตามหลักการของพระพุทธศาสนา