อาเสวิตัพพธัมมสูตร

อาเสวิตัพพธัมมสูตร (ธรรมที่ควรเสพและไม่ควรเสพ) เป็นพระสูตรที่พระพุทธองค์ทรงแสดงหลักธรรมเพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติธรรม โดยเน้นย้ำถึงการแยกแยะระหว่างสิ่งที่ควรยึดถือปฏิบัติและสิ่งที่ควรละเว้น เพื่อนำไปสู่ความเจริญก้าวหน้าในชีวิตและการบรรลุถึงเป้าหมายสูงสุดทางจิตวิญญาณ

หลักธรรมที่พระพุทธองค์ทรงสอนให้จำแนก มี 2 ประการหลัก ดังนี้:

• ธรรมที่ไม่ควรเสพ (อเสวิตัพพธรรม): คือการกระทำที่เป็นอกุศล ซึ่งจะนำไปสู่ความเสื่อมและโทษภัยทั้งต่อตนเองและผู้อื่น ได้แก่ การฆ่าสัตว์ การถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ การประพฤติผิดในกาม การพูดเท็จ การพูดส่อเสียด การพูดคำหยาบ การพูดเพ้อเจ้อ การมีความโลภอยากได้ของผู้อื่น การมีความพยาบาทปองร้าย และการมีความเห็นผิด
• ธรรมที่ควรเสพ (เสวิตัพพธรรม): คือการกระทำที่เป็นกุศล ซึ่งเป็นหนทางแห่งความเจริญและเป็นมหากุศล ได้แก่ การงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ การงดเว้นจากการลักทรัพย์ การงดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม การงดเว้นจากการพูดเท็จ การงดเว้นจากการพูดส่อเสียด การงดเว้นจากการพูดคำหยาบ การงดเว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ การมีความไม่โลภ การมีความเมตตาปรารถนาดี และการมีความเห็นชอบ (สัมมาทิฐิ)

สรุปได้ว่า พระสูตรนี้เปรียบเสมือนเข็มทิศในการดำรงชีวิต โดยมุ่งเน้นที่ ศีล สมาธิ และปัญญา ผ่านการละเว้นจากอกุศลกรรมบถ 10 ประการ และส่งเสริมการปฏิบัติในกุศลกรรมบถ 10 ประการให้เกิดขึ้น การยึดมั่นใน "ธรรมที่ควรเสพ" จึงเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาตนเองให้เป็นผู้มีความสงบ มีความเห็นที่ถูกต้อง และก้าวไปสู่ความหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวงตามวิถีแห่งอริยมรรค