ทุติยนิรยสัคคสูตร

ทุติยนิรยสัคคสูตร (พระสูตรว่าด้วยการไปสู่นรกและสวรรค์ฉบับที่ 2) เป็นพระสูตรที่อธิบายถึงกฎแห่งกรรมและการกระทำที่ส่งผลต่อภพภูมิเบื้องหน้า โดยพระพุทธองค์ทรงสรุปหลักการสำคัญว่า บุคคลย่อมถูกนำไปวางไว้ในนรกหรือสวรรค์เสมือนถูกจับไปวางไว้ ราวกับว่ามีผู้จัดเตรียมไว้ให้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการกระทำหรือ กรรม ของบุคคลนั้นๆ ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้แบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย คือ การกระทำที่เป็นเหตุให้ไปสู่ทุคติ (นรก) และการกระทำที่เป็นเหตุให้ไปสู่สุคติ (สวรรค์) ผ่านหลักธรรมที่เรียกว่า อกุศลกรรมบถ 10 และ กุศลกรรมบถ 10 ดังนี้:

• เหตุแห่งการไปสู่นรก (อกุศลกรรมบถ 10): ได้แก่ การฆ่าสัตว์, การลักทรัพย์, การประพฤติผิดในกาม, การพูดเท็จ, การพูดส่อเสียด, การพูดคำหยาบ, การพูดเพ้อเจ้อ, ความโลภอยากได้ของผู้อื่น, ความพยาบาทปองร้าย และความเห็นผิดจากทำนองคลองธรรม
• เหตุแห่งการไปสู่สวรรค์ (กุศลกรรมบถ 10): ได้แก่ การเว้นจากการฆ่าสัตว์, การเว้นจากการลักทรัพย์, การเว้นจากการประพฤติผิดในกาม, การเว้นจากการพูดเท็จ, การเว้นจากการพูดส่อเสียด, การเว้นจากการพูดคำหยาบ, การเว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ, การมีความสันโดษพอใจในสิ่งที่ตนมี, การมีจิตใจเมตตาปรารถนาดี และการมีความเห็นชอบที่ถูกต้อง

บทสรุปของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึง ความรับผิดชอบต่อการกระทำ ของตนเอง การดำเนินชีวิตด้วยความระมัดระวังในการคิด พูด และทำ ย่อมเป็นเครื่องกำหนดทิศทางของชีวิตในอนาคต หากบุคคลดำเนินชีวิตอยู่บนเส้นทางของกุศลกรรมบถ ย่อมเป็นเครื่องการันตีถึงการไปสู่สุคติภูมิ เปรียบเสมือนการถูกนำไปวางไว้ในสวรรค์ด้วยผลแห่งความดีที่ตนได้สั่งสมไว้นั่นเอง