Percipient
ปฐมสัญญาสูตร (AN 11.7) เป็นพระสูตรที่พระอานนท์ได้ทูลถามพระพุทธเจ้าเกี่ยวกับภาวะสมาธิขั้นสูงที่หลุดพ้นจากความยึดติดในบัญญัติและอารมณ์ทั้งปวง โดยผู้ที่เข้าถึงสภาวะนี้จะไม่มีความรับรู้ (สัญญา) ในวัตถุธาตุ รูปฌาน อรูปฌาน โลกนี้ โลกหน้า หรือสิ่งใดๆ ที่เคยพบเห็น ฟัง หรือรับรู้ทางใจ แต่ยังคงมีความรับรู้อยู่ในระดับหนึ่ง ซึ่งเป็นสภาวะที่ลึกซึ้งและเหนือไปกว่าการปรุงแต่งทางจิตปกติ
พระพุทธองค์ทรงตรัสตอบยืนยันว่าสภาวะดังกล่าวมีอยู่จริง โดยอธิบายว่าผู้ปฏิบัติจะยังคงมี "สัญญา" (ความรับรู้) ที่มุ่งเน้นไปยังจุดหมายสูงสุดคือ นิพพาน ซึ่งมีลักษณะเฉพาะดังนี้:
ในตอนท้ายของพระสูตร พระอานนท์ได้นำประเด็นนี้ไปสนทนากับพระสารีบุตร ซึ่งพระสารีบุตรได้ให้คำอธิบายที่ตรงกันทุกประการ ทั้งในด้านเนื้อหาและถ้อยคำ ทำให้พระอานนท์เกิดความเลื่อมใสในความเป็นเอกภาพของคำสอนระหว่างพระศาสดาและสาวก ว่ามีความสอดคล้องกันอย่างน่าอัศจรรย์ใจ โดยสรุปแล้วพระสูตรนี้เน้นย้ำว่า แม้ในขณะที่จิตก้าวล่วงการรับรู้ในโลกียะและโลกุตระวิสัยต่างๆ ไปแล้ว แต่หากยังมีการระลึกถึงคุณค่าแห่งนิพพาน อันเป็นสภาวะที่ดับสนิทแห่งความยึดติด จิตนั้นย่อมถือว่ายังมีความรู้แจ้งที่มุ่งตรงสู่ความหลุดพ้นอย่างแท้จริง
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →