พยสนสูตร

พระสูตรนี้ (อังคุตตรนิกาย 11.6) ทรงแสดงถึง ภัยพิบัติ 11 ประการ ที่จะเกิดขึ้นกับภิกษุผู้ประพฤติตนด้วยการด่าว่าหรือดูหมิ่นเพื่อนพรหมจรรย์และพระอริยบุคคลทั้งหลาย โดยพระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำถึงผลลัพธ์อันร้ายแรงที่จะตามมาจากการขาดความเคารพและการสร้างอกุศลกรรมต่อผู้ที่ควรเคารพ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อความก้าวหน้าในเส้นทางธรรมและสวัสดิภาพของชีวิตในอนาคต

ภัยพิบัติ 11 ประการที่ผู้ล่วงเกินเพื่อนพรหมจรรย์ต้องประสบ มีดังนี้:

• ความเสื่อมถอยทางธรรม: ไม่บรรลุธรรมที่ยังไม่ได้บรรลุ, ความดีที่บรรลุแล้วกลับเสื่อมถอยลง, ไม่สามารถขัดเกลาคุณงามความดีให้เจริญขึ้นได้ หรือเกิดการสำคัญผิดว่าตนมีคุณธรรมสูงส่งเกินจริง
• ความล้มเหลวในสมณเพศ: ใช้ชีวิตในเพศบรรพชิตด้วยความไม่พึงพอใจ, กระทำอาบัติที่รุนแรง (ความผิดที่ทำลายพรหมจรรย์), หรือตัดสินใจลาสิกขากลับไปสู่เพศฆราวาส
• ความทุกข์ทางกายและจิต: ประสบโรคร้ายแรง, มีอาการทางจิตหรือวิกลจริต, และมีความวิตกกังวลหรือหลงลืมสติในช่วงเวลาใกล้ตาย
• อบายภูมิ: หลังจากสิ้นชีวิต ย่อมไปบังเกิดในอบาย ทุคติ วินิบาต หรือนรก

ในทางตรงกันข้าม พระพุทธองค์ทรงสรุปว่า ภิกษุผู้สำรวมตน ไม่ด่าว่า ไม่ดูหมิ่นเพื่อนพรหมจรรย์ และไม่กล่าวตู่พระอริยบุคคล ย่อมปราศจากภัยพิบัติทั้ง 11 ประการนี้อย่างแน่นอน คำสอนนี้จึงถือเป็นหลักธรรมที่เน้นเรื่อง "ความเป็นมิตร" และ "ความเคารพในหมู่คณะ" ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการรักษาความบริสุทธิ์ของศีลและการมุ่งหน้าสู่ความพ้นทุกข์ การรักษาใจให้เป็นกุศลต่อผู้ร่วมปฏิบัติธรรมจึงไม่ใช่เพียงการสร้างความสามัคคี แต่เป็นเกราะป้องกันตนเองจากความเสื่อมและหนทางไปสู่ความทุกข์ในภายภาคหน้า