อนุรุทธเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหาพระสูตร: อนุรุทธเถรวัตถุ

เรื่องราวเริ่มต้นเมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าประทับ ณ พระเวฬุวัน ทรงปรารภพระอนุรุทธเถระ ขณะที่ท่านกำลังแสวงหาท่อนผ้าตามกองหยากเยื่อเพื่อมาทำจีวรเก่า เทพธิดานามว่า ชาลินี ซึ่งเคยเป็นภรรยาเก่าในอดีตชาติ ได้นำผ้าทิพย์มาวางไว้เบื้องหน้าเพื่อให้พระเถระถือเอาด้วยความอนุเคราะห์

ต่อมา พระศาสดาพร้อมด้วยพระภิกษุสงฆ์ 500 รูป และพระอสีติมหาสาวก (พระเถระผู้ใหญ่ 80 รูป) ได้เสด็จมาช่วยพระอนุรุทธเถระทำจีวร โดยมีพระมหากัสสปเถระ พระสารีบุตรเถระ พระอานนท์เถระ และพระมหาโมคคัลลานเถระร่วมกิจวัตรครั้งนี้ด้วย นอกจากนี้ เทวดาและท้าวสักกะยังได้ร่วมอำนวยความสะดวก ทั้งการประพรมน้ำครั่งและการนำภัตตาหารอันประณีตมาถวายจนมีปริมาณเหลือเฟือ

เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้พระภิกษุบางรูปเกิดความสงสัยและโพนทะนาว่า พระอนุรุทธเถระคงต้องการให้ญาติและอุปัฏฐากรู้ว่าตนมีพวกพ้องมาก พระพุทธองค์จึงทรงไขข้อสงสัยและตรัสเตือนสติว่า พระขีณาสพผู้สิ้นอาสวะแล้วย่อมไม่กล่าวถ้อยคำหรือเกาะติดในเรื่องปัจจัย 4 บิณฑบาตและโภชนะเหล่านี้เกิดขึ้นด้วยอานุภาพของเทวดา ไม่ใช่เพราะความอยากได้ของพระเถระ

จากนั้น พระองค์ได้ตรัสพระธรรมเทศนาเพื่อแสดงถึงคุณธรรมของพระอรหันต์ สรุปเป็นประเด็นสำคัญดังนี้:

• การสิ้นอาสวะ: ผู้ที่มีกิเลสและอาสวะสิ้นรอบแล้ว
• ความไม่อาศัยในตัณหา: ไม่มีความติดใจหรือยึดติดในอาหารและปัจจัย 4
• ความหลุดพ้น: มีสุญญตวิโมกข์และอนิมิตตวิโมกข์เป็นโคจร
• ร่องรอยที่หยั่งรู้ได้ยาก: ความประพฤติและคติจิตของพระขีณาสพเป็นสิ่งที่ปุถุชนหยั่งรู้ได้ยากเปรียบดั่งรอยนกที่บินไปในอากาศ

ในท้ายที่สุดแห่งพระธรรมเทศนา ชนเป็นจำนวนมากได้บรรลุมรรคผล มีโสดาปัตติผลเป็นต้น