สัมพหุลภิกขุวัตถุ

สรุปเนื้อหาสัมพหุลภิกขุวัตถุ: พระสูตรนี้แสดงถึงการสนทนาธรรมของภิกษุ ๕๐๐ รูป ณ พระเชตวันมหาวิหาร เกี่ยวกับความสุขในโลก ซึ่งมีความเห็นแตกต่างกันไปตามทัศนะของแต่ละรูป

• ความเห็นเรื่องความสุขของภิกษุ: ภิกษุบางพวกมองว่าความสุขในราชสมบัติ ในกาม หรือในการบริโภคอาหารรสดีเป็นสุขที่สุด
• คำสอนของพระพุทธศาสนา: พระพุทธเจ้าทรงชี้ว่าความสุขทางโลกเหล่านั้นล้วนยังนับเนื่องด้วยความทุกข์ในวัฏสงสาร ความสุขที่แท้จริงในโลกมีองค์ประกอบสำคัญดังพระคาถาว่า "สุโข พุทฺธานํ อุปฺปาโท..."

คำสอนหลักและอรรถาธิบาย:

• ความเกิดขึ้นแห่งพระพุทธเจ้า: เป็นเหตุนำสุขมา เพราะทรงนำมหาชนให้ข้ามพ้นจากความกันดารคือกิเลสมีราคะเป็นต้น
• การแสดงธรรมของสัตบุรุษ: ช่วยให้สัตว์โลกผู้มีความทุกข์มีชาติเป็นต้น ได้พ้นจากทุกข์ทั้งปวง
• ความสามัคคีของหมู่คณะ: ความพร้อมเพรียงและมีจิตใจเสมอกันนำความสุขมาให้
• ความเพียรของผู้พร้อมเพรียงกัน: การร่วมกันปฏิบัติสมณธรรม เล่าเรียนพระพุทธพจน์ หรือรักษาธุดงค์วัตรในหมู่คณะที่สามัคคี ย่อมนำความเจริญและความสุขมาให้โดยส่วนเดียว ไม่มีทางเสื่อม

ในตอนท้ายแห่งพระธรรมเทศนา ภิกษุเป็นจำนวนมากได้บรรลุพระอรหัตผล และพระธรรมเทศนานี้ยังอำนวยประโยชน์อันยิ่งใหญ่แก่มหาชนอีกด้วย