เรวตเถรวัตถุ

สรุปเนื้อหาเรวตเถรวัตถุ จากพระไตรปิฎกฉบับ มมร (ขุททกนิกาย id: 2202 uid: dhp412) เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภพระเรวตเถระ ขณะประทับ ณ บุพพาราม เมืองสาวัตถี สืบเนื่องจากเหตุการณ์ที่ภิกษุทั้งหลายสนทนากันถึงความอัศจรรย์ของสามเณรเรวตะ ที่สามารถสร้างเรือนยอดจำนวน 500 หลัง สำหรับพระภิกษุ 500 รูปได้ด้วยตัวรูปเดียว ซึ่งแสดงถึงลาภและบุญญาบารมีอันยิ่งใหญ่

เมื่อพระศาสดาเสด็จมาถึงและทรงทราบเรื่องราวดังกล่าว จึงตรัสชี้แจงแก่ภิกษุทั้งหลายว่า "บุญและบาปย่อมไม่มีแก่บุตรของเรา บุญบาปทั้งสองนั้นเธอละเสียแล้ว" พร้อมทั้งตรัสพระธรรมเทศนาเป็นคาถาประพันธ์ ดังนี้:

• คาถาธรรมบท: "โยธ ปุญฺญฺจ ปาปญฺจ อุโภ สงฺคํ อุปจฺจคา อโสกํ วิรชํ สุทฺธํ ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ."
• คำแปล: "ผู้ใดล่วงบุญและบาปทั้งสอง และกิเลสเครื่องข้องเสียได้ในโลกนี้, เราเรียกผู้นั้น ซึ่งไม่มีความโศก มีธุลีไปปราศแล้ว ผู้บริสุทธิ์แล้ว ว่าเป็นพราหมณ์"

ในส่วนของการแก้อรรถ พระพุทธองค์ทรงอธิบายความหมายสำคัญ ได้แก่ การก้าวล่วงบุญและบาปทั้งสอง การหลุดพ้นจาก "สังคหะ" (กิเลสเครื่องข้อง เช่น ราคะ) และการบรรลุสถานะความเป็นพราหมณ์ ซึ่งหมายถึงผู้ไม่มีความโศกอันมีวัฏฏะเป็นมูล มีจิตใจที่ปราศจากธุลีคือกิเลสภายใน และมีความบริสุทธิ์อย่างแท้จริงโดยปราศจากอุปกิเลส

คำสอนหลักของพระสูตรนี้ คือ การก้าวข้ามเครื่องผูกพันทั้งปวง ทั้งในส่วนที่เป็นบุญและบาป เพื่อเข้าถึงความบริสุทธิ์ หลุดพ้นจากความโศกเศร้า และบรรลุความเป็นพระอรหันต์ (พราหมณ์ในทางธรรม) โดยในวาระสุดท้ายแห่งการแสดงธรรม ชนเป็นจำนวนมากก็ได้บรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดาปัตติผลเป็นต้นในที่สุด