เหมวตสูตร

เหมวตสูตร เป็นพระสูตรที่ถ่ายทอดบทสนทนาธรรมระหว่าง ยักษ์สองตน คือ สาตาคิรยักษ์และเหมวตยักษ์ ทั้งสองได้สนทนากันถึงพระพุทธคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ก่อนจะพากันไปเข้าเฝ้าเพื่อทูลถามปัญหาธรรม ซึ่งพระพุทธองค์ได้ทรงแสดงธรรมอันเป็นทางพ้นทุกข์ไว้อย่างลึกซึ้ง

เนื้อหาใจความสำคัญและการตอบปัญหาธรรมของพระพุทธองค์ สรุปได้ดังนี้:

• คุณลักษณะของพระพุทธเจ้า: พระองค์ทรงเป็นผู้มีจิตตั้งมั่นเป็นกลาง ปราศจากความลำเอียง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น เป็นผู้ละเว้นจากการพูดเท็จและคำหยาบ มีสติปัญญาแจ่มใส และทรงเป็นผู้จบกิจในการบรรลุธรรมแล้ว
• เหตุแห่งความทุกข์ในโลก: โลกถูกครอบงำด้วยอายตนะภายในและภายนอก 6 ประการ (ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ) ความทุกข์ทั้งปวงเกิดจากการยึดติดใน กามคุณ 5 และความพอใจใน ใจ การละความกำหนัดยินดีในสิ่งเหล่านี้คือทางออกสู่ความหลุดพ้น
• วิธีการข้ามโอฆะ (กระแสกิเลส): ผู้ที่จะข้ามพ้นห้วงน้ำใหญ่แห่งความทุกข์ได้ ต้องเป็นผู้ที่ถึงพร้อมด้วย ศีล มีปัญญา มีความสงบ มีสติ และละความยินดีในกามทั้งปวงได้สำเร็จ ไม่ตกจมอยู่ในสังสารวัฏ

ในตอนท้ายของพระสูตร ยักษ์ทั้งสองต่างประจักษ์ในพระปัญญาคุณและพระบริสุทธิคุณ จึงประกาศตนเป็นอุบาสกผู้ถึงพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่ง และตั้งปณิธานว่าจะเดินทางไปตามหมู่บ้านและภูเขาเพื่อประกาศเกียรติคุณของพระพุทธองค์และพระธรรมคำสอนให้แพร่หลายสืบไป