เมตตสูตร

เมตตสูตร เป็นพระสูตรที่ว่าด้วยแนวทางการปฏิบัติเพื่อสร้างสันติสุขภายในใจและการแผ่เมตตาจิตอันไร้ขอบเขตไปยังสรรพสัตว์ทั้งปวง โดยเริ่มต้นจากการฝึกฝนตนเองให้เป็นผู้มีความพร้อมและมีคุณธรรมพื้นฐาน เพื่อให้จิตใจมีความบริสุทธิ์และพร้อมสำหรับการแผ่เมตตาอย่างแท้จริง

หลักการสำคัญของการปฏิบัติในเมตตสูตรสามารถสรุปเป็นหมวดหมู่ได้ดังนี้:

• การเตรียมตนเอง: ผู้ปฏิบัติควรเป็นผู้ที่ซื่อตรง อ่อนน้อมถ่อมตน ไม่ถือตัว มีความสันโดษ มักน้อย ไม่วุ่นวาย มีการสำรวมระวังในอินทรีย์ทั้งหลาย และไม่ทำสิ่งใดที่นักปราชญ์จะพึงตำหนิได้
• การแผ่เมตตาแบบไร้ขอบเขต: การตั้งจิตปรารถนาให้สรรพสัตว์ทั้งหลาย ทั้งที่มองเห็นและมองไม่เห็น ทั้งที่อยู่ใกล้หรือไกล รวมถึงสัตว์ที่มีร่างกายทุกขนาด ไม่ว่าจะเป็นผู้ที่เกิดแล้วหรือกำลังจะเกิด ให้มีความสุขและมีความปลอดภัย โดยปราศจากการเบียดเบียนหรือการดูหมิ่นเหยียดหยามกัน
• ความรักดุจมารดารักบุตร: พระสูตรเปรียบเทียบการแผ่เมตตาว่าเปรียบเสมือนมารดาที่ปกป้องคุ้มครองบุตรคนเดียวด้วยชีวิตของตนเอง เป็นความรักที่กว้างขวาง ไม่มีศัตรู และไม่มีความคับแคบ
• การดำรงไว้ซึ่งสติ: การเจริญเมตตาธรรมนี้ควรทำในทุกอิริยาบถ ไม่ว่าจะเป็นการยืน เดิน นั่ง หรือนอน ถือเป็นการเจริญธรรมอันประเสริฐ (พรหมวิหาร) ที่ทำให้จิตใจสงบและตั้งมั่น

ท้ายที่สุด การฝึกฝนตนเองด้วยการละทิ้งความเห็นที่ผิด (มิจฉาทิฏฐิ) การมีความสำรวมในศีล และการละความพอใจในกามคุณทั้งหลาย จะนำไปสู่การบรรลุถึงปัญญาอันบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นหนทางนำไปสู่การหลุดพ้นจากการเวียนว่ายตายเกิดในสังสารวัฏอย่างถาวร