อาจามทายิกาวิมาน

เนื้อหาจาก อาจามทายิกาวิมาน ในพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย Vimānavatthu ว่าด้วยเรื่องราวและอานุภาพแห่งการทำบุญด้วยน้ำข้าว (Ācāma) ซึ่งแสดงให้เห็นถึงผลบุญอันยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้นจากจิตที่เลื่อมใสศรัทธา แม้จะเป็นเพียงทานชิ้นเล็กน้อยก็ตาม

เรื่องราวเริ่มต้นเมื่อพระมหาโมคคัลลานะเถระได้สนทนากับเทพบุตรองค์หนึ่งถึงเรื่องของหญิงยากจนอนาถาคนหนึ่งในอดีตชาติ ผู้ไม่มีแม้กระทั่งเรือนของตนเองอาศัย ต้องเร่ร่อน และมีความยากแค้นขัดสน แต่ด้วยจิตใจที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างยิ่ง (Pasannā) นางได้ใช้มือของตนเองตักน้ำข้าวถวายแด่พระพุทธเจ้าพระนามว่ากัสสปะ ขณะที่พระองค์เสด็จบิณฑบาต เมื่อนางเสียชีวิตลงด้วยบุญก๊กนี้ทำให้นางได้ไปบังเกิดในสวรรค์ชั้นนิมมานรดี เสวยสุขและเพลิดเพลินอยู่ในทิพยสมบัติอันโอฬาร

ในพระสูตรยังได้เปรียบเทียบอานิสงส์ของการถวายน้ำข้าวด้วยความเลื่อมใสนี้ว่ามีค่ามากกว่าทรัพย์สมบัติทางโลกมากมาย เช่น:

• ความเป็นมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิผู้เลิศด้วยรูปสมบัติ
• สมบัติอันล้ำค่า เช่น ม้า รถบริวาร และหญิงงามประดับด้วยแก้วมณี
• ช้างเผือกตระกูลหิมพานต์ประดับด้วยเครื่องทอง
• การได้เป็นใหญ่ในทวีปทั้งสี่

สมบัติและอานุภาพอันยิ่งใหญ่ทั้งหมดเหล่านี้เมื่อนำมาเปรียบเทียบกันแล้ว มีค่าไม่ถึงแม้กระทั่งเสี้ยวที่สิบหก (Soḷasiṁ) ของผลบุญที่เกิดจากการถวายน้ำข้าวเพียงครั้งเดียว

คำสอนหลักของพระสูตรนี้: สอนให้เห็นว่า "ทานบารมี" จะมีผลมากหรือน้อยไม่ได้ขึ้นอยู่กับมูลค่าวัตถุที่ให้เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับ "ความเลื่อมใสศรัทธาของผู้ให้" (Pasannā) และ "เนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม" (Suppatiṭṭhitaṁ) เช่น การถวายทานแด่พระอรหันต์หรือพระพุทธเจ้า ย่อมส่งผลให้ผู้ทำบุญได้รับความสุขและความเจริญอย่างไพศาล เกินกว่าจะประมาณค่าได้