คุตติลวิมาน

คุตติลวิมาน เป็นพระสูตรในขุททกนิกาย ที่แสดงถึงเรื่องราวของคุตติลบัณฑิต พระมหาสัตว์ผู้เชี่ยวชาญการดีดพิณ และเรื่องราวของเทพธิดาผู้ได้รับผลบุญจากการทำความดีในอดีตชาติ ซึ่งถูกถ่ายทอดผ่านการสนทนาระหว่างพระมหาสัตว์กับท้าวสักกเทวราช และการจาริกไปในเทวโลกของพระมหาโมคคัลลานเถระ

ใจความสำคัญของเรื่องเริ่มต้นจากคุตติลบัณฑิตผู้เป็นอาจารย์ ถูกมุสิละผู้เป็นศิษย์ท้าประลองดีดพิณบนเวทีท่ามกลางมหาสชน ด้วยความช่วยเหลือและอนุเคราะห์จากท้าวสักกเทวราช (ผู้เป็นศิษย์ในอดีตชาติ) ทำให้คุตติลบัณฑิตเป็นฝ่ายชนะ ส่วนมุสิละผู้เป็นศิษย์ต้องประสบความพินาศถึงแก่ความตาย ต่อมาเมื่อคุตติลบัณฑิตได้เดินทางไปเยือนเทวโลกตามคำเชิญ ได้พบกับเทพธิดา ๓๖ นาง ที่เสวยทิพยสมบัติอันโอฬารในวิมานต่างๆ จึงได้สอบถามถึงบุพกรรมที่ทำให้ได้รับผลบุญอันยิ่งใหญ่

เทพธิดาเหล่านั้นได้พยากรณ์ผลกรรมและอธิบายถึงทานบารมีและการปฏิบัติธรรมที่เคยได้กระทำไว้ในสมัยศาสนาของพระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งประกอบด้วยบุญกุศลนานัปการ ดังนี้:

• การถวายทาน: เช่น การถวายผ้าชั้นดี ดอกมะลิ ของหอม ผลไม้ อาหารรสเลิศ ข้าวสุกคลุกนมสด น้ำอ้อย ยอดผัก รองเท้า และยารักษาโรคต่างๆ
• การบูชาพระรัตนตรัย: เช่น การนำของหอม ๕ อย่าง ไปประพรมที่พระสถูปทองคำบรรจุพระบรมธาตุ
• การรักษาศีลและประพฤติปฏิบัติชอบ: เช่น การรักษาอุโบสถ การถวายน้ำใช้ น้ำฉัน การปรนนิบัติพ่อผัวแม่ผัวด้วยความไม่ประทุษร้าย การเป็นหญิงรับใช้ที่ไม่เกียจคร้านและรู้จักแบ่งปัน

เมื่อคุตติลบัณฑิตได้สดับคำพยากรณ์และรับรู้ถึงอานุภาพแห่งบุญกุศล จึงเกิดความปีติยินดีและตั้งปณิธานว่า ตนเองจักตั้งมั่นในการทำบุญให้ทาน ประพฤติธรรม รักษาศีล และฝึกฝนอินทรีย์ เพื่อดำเนินไปสู่สถานที่อันเกษมและไม่เศร้าโศกในเบื้องหน้า พระสูตรนี้จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้เห็นถึงอานุภาพแห่งกรรมดี ที่ส่งผลให้ผู้ทำบุญได้รับความสุขและความงามทั้งในโลกนี้และโลกหน้า