ปฐมกรณียวิมาน

ปฐมกรณียวิมาน (พระไตรปิฎก เล่มที่ 26, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย วิมานวัตถุ) เป็นเรื่องราวที่พระมหาโมคคัลลานเถระได้มีโอกาสสนทนากับเทพบุตรองค์หนึ่ง ณ สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เกี่ยวกับผลบุญที่ทำให้เขาได้เสวยทิพยสมบัติอันวิจิตรตระการตาและมีรัศมีสว่างไสวไปทั่วทิศ

เมื่อพระมหาโมคคัลลานะสอบถามถึงที่มาของผลบุญนั้น เทพบุตรได้ตอบถึงกรรมดีที่เคยกระทำไว้ในสมัยที่เป็นมนุษย์ โดยสรุปได้ดังนี้

• การสมาทานศีล: เป็นผู้รักษาศีล 5 อย่างเคร่งครัด ไม่เบียดเบียนผู้อื่น
• การถวายทาน: มีจิตศรัทธาในการถวายอาหารและปัจจัยแก่คณะสงฆ์ด้วยความเคารพ
• ความอ่อนน้อมถ่อมตน: มีกิริยามารยาทเรียบร้อย ให้ความเคารพผู้ที่ควรเคารพ
• ความเห็นที่ถูกต้อง: มีจิตเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาและพระรัตนตรัย

ด้วยผลบุญเหล่านี้ เมื่อละจากโลกมนุษย์แล้ว จึงได้มาอุบัติเป็นเทพบุตรผู้มีศักดิ์ใหญ่ในวิมานทอง มีเหล่านางอัปสรแวดล้อมและมีความสุขกายสบายใจอย่างยิ่ง ซึ่งพระมหาโมคคัลลานะได้นำเรื่องราวนี้นำมาแสดงเป็นธรรมเทศนา เพื่อชี้ให้เห็นถึงอานิสงส์ของการตั้งมั่นอยู่ในศีลธรรมและการทำบุญกุศลในพระพุทธศาสนาว่าสามารถส่งผลให้ชีวิตในภพภูมิเบื้องหน้ามีความสุขประณีตและรุ่งเรืองได้

บทสรุปของพระสูตรนี้จึงเป็นเครื่องเตือนใจให้พุทธศาสนิกชนหมั่นสร้างบุญกุศลและประพฤติตนอยู่ในกรอบของศีลธรรม เพื่อเป็นเสบียงบุญติดตัวไปในภายภาคหน้า เพราะการกระทำของมนุษย์ในปัจจุบันย่อมเป็นเหตุปัจจัยสำคัญที่กำหนดภพภูมิและวิถีชีวิตในอนาคตได้อย่างแท้จริง