ปฐมนาควิมาน

ปฐมนาควิมาน จากขุททกนิกาย พระไตรปิฎกฉบับ มมร แสดงถึงเรื่องราวและผลบุญของเทพบุตรองค์หนึ่งในภพดาวดึงส์ ผู้ซึ่งเพียบพร้อมด้วยทิพยสมบัติอันยิ่งใหญ่ มีวิมานและยานพาหนะอันประเสริฐ โดยมีเหตุการณ์สำคัญสรุปได้ดังนี้

• การพบกันระหว่างพระโมคคัลลานะและเทพบุตร: เมื่อครั้งที่พระมหาโมคคัลลานเถระเที่ยวเทวจาริก ณ ภพดาวดึงส์ ได้พบเทพบุตรองค์หนึ่งกำลังขับขี่ช้างทิพย์เผือกปลอดตัวประเสริฐ เหาะเหินเดินอากาศมาพร้อมบริวหารและทิพยสมบัติอันโอฬาร ที่งาช้างทั้งสองข้างเนรมิตสระปทุม ดนตรีทิพย์ และหมู่นางอัปสรฟ้อนรำ พระเถระจึงสอบถามถึงสาเหตุแห่งบุญที่ทำให้ได้รับอานุภาพและวรรณะที่สว่างไสวเช่นนี้
• เหตุแห่งกรรมและอานุภาพแห่งบุญ: เทพบุตรได้กราบทูลตอบว่า ในอดีตชาติสมัยที่พระกัสสปสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน มหาชนได้ร่วมกันสร้างพระสถูปทองคำ และมีการบูชาด้วยดอกไม้เป็นประจำจนดอกไม้หายากและมีราคาแพง อุบาสกผู้มีจิตเลื่อมใสศรัทธา (เทพบุตรในชาติก่อน) ได้นำเงินแปดกหาปณะไปขอซื้อดอกไม้จากนายมาลาการ แต่ไม่สามารถหาดอกไม้ที่ดีได้ จึงเข้าไปในสวนและได้เก็บดอกไม้ร่วงหล่นจากขั้วจำนวน 8 ดอก ด้วยความเลื่อมใสอย่างยิ่ง จึงนำไปบูชา ณ พระสถูปทองคำด้วยมือตนเอง
• ผลลัพธ์และคติธรรม: ด้วยอานิสงส์แห่งการบูชาพระสถูปด้วยดอกไม้ 8 ดอก ด้วยจิตอันเลื่อมใสบริสุทธิ์ ส่งผลให้อุบาสกผู้นั้นเมื่อล่วงลับไปแล้ว ได้ไปบังเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์และเทวโลกชั้นสูงๆ วนเวียนเสวยสุขในเทวโลกจนถึงพุทธุปบาทกาลปัจจุบัน พระพุทธองค์ได้ทรงนำเรื่องนี้มาแสดงธรรมโปรดมหาชน เพื่อชี้ให้เห็นถึงอานุภาพแห่งบุญกุศลแม้เพียงเล็กน้อย ที่ทำด้วยจิตใจที่เลื่อมใสศรัทธาย่อมส่งผลให้ได้รับความสุขและผลานิสงส์อันไพบูลย์