ปฐมกุณฑลีวิมาน

ปฐมกุณฑลีวิมาน จากขุททกนิกาย พระไตรปิฎกฉบับ มมร เป็นเรื่องราวการสนทนาระหว่าง พระมหาโมคคัลลานเถระ กับเทพบุตรองค์หนึ่งผู้ครองทิพยสมบัติอันโอฬารในวิมานทองคำ ณ ภพดาวดึงส์ โดยพระเถระได้สอบถามถึงสาเหตุที่ทำให้เทพบุตรมีอานุภาพและรัศมีกายที่สว่างไสวไปทุกทิศ รวมถึงมีความสุขสบายจากทิพยสมบัติและดนตรีทิพย์ที่มีเทพอัปสรแวดล้อม

เทพบุตรองค์ดังกล่าวได้กล่าวตอบด้วยความปีติยินดีว่า เมื่อครั้งยังเป็นมนุษย์ในโลกมนุษย์ ตนได้พบเห็นสมณะผู้มีศีล มีวิชชาและจรณะพรั่งพร้อม เป็นพหูสูตผู้บรรลุธรรมที่สิ้นตัณหา (พระอรหัต) ตนจึงเกิดจิตเลื่อมใสศรัทธา ได้ถวายทานข้าวและน้ำอย่างไพบูลย์ด้วยความเคารพ อานิสงส์จากการทำบุญด้วยทานในครั้งนั้น ส่งผลให้มาบังเกิดในวิมานทิพย์ มีความสุข รุ่งเรืองด้วยยศ และมีวรรณะที่สว่างไสวอย่างยิ่งในเทวโลก

จากเรื่องราวในพระสูตรนี้ มีคำสอนหลักและใจความสำคัญที่สรุปได้ดังนี้

• อานุภาพแห่งทาน: การถวายทานด้วยความเคารพและมีจิตเลื่อมใสต่อผู้มีศีล เป็นเหตุให้ได้รับผลบุญอันยิ่งใหญ่ ทิพยสมบัติ และความสุขในสุคติโลกสวรรค์
• เนื้อนาบุญอัน การถวายทานแด่สมณะผู้มีศีล มีวิชชา และปฏิบัติชอบ ย่อมมีผลมากและอานิสงส์ไพบูลย์
• กฎแห่งกรรม: ผลลัพธ์อันงดงามในเทวโลกเป็นผลโดยตรงจากการกระทำความดี (กรรมดี) ในสมัยที่ยังเป็นมนุษย์