มัตตาเปติวัตถุ

ในพระไตรปิฏก ขุททกนิกาย เปตวัตถุ เล่มที่ 26 ข้อที่ 265-274 กล่าวถึงเรื่องราวของเปรตตนหนึ่งที่มีรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัว มีร่างกายซูบผอมและหิวโหย พระมหาโมคคัลลานเถระได้พบเปรตตนนี้ขณะลงจากภูเขาคิชฌกูฏ จึงได้สอบถามถึงกรรมในอดีตที่ทำให้ต้องมาทนทุกข์ทรมานเช่นนี้

เปรตตนนี้ได้เปิดเผยว่า ในอดีตชาติเธอเคยเป็น มารดา ของพระมหาโมคคัลลานเถระในชาติหนึ่ง แต่เพราะผลจากการกระทำที่ไม่ดีในอดีต เธอจึงต้องมาเสวยผลกรรมเป็นเปรต โดยมีสาเหตุสำคัญและรายละเอียดดังนี้:

• การทำกรรมชั่ว: ในอดีตชาติ เธอได้ประทุษร้ายต่อสามีและผู้อื่นด้วยจิตใจที่เต็มไปด้วยความริษยาและอกุศล
• ผลของบาป: กรรมที่ได้กระทำไว้ส่งผลให้เธอต้องไปเกิดในนรกเป็นเวลาช้านาน และเมื่อพ้นจากนรกก็ต้องมาเกิดเป็นเปรตที่หิวโหยตลอดเวลา
• ความสัมพันธ์ในอดีต: แม้จะเป็นมารดาของพระเถระในชาติหนึ่ง แต่เพราะอำนาจแห่งกรรมที่เป็นอกุศลกรรมบถ 10 จึงทำให้ต้องพลัดพรากจากสุคติภูมิ

หลังจากที่พระมหาโมคคัลลานเถระได้ทราบความจริง พระองค์ได้นำอาหารไปถวายแก่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระสงฆ์สาวก แล้วอุทิศส่วนกุศลนั้นให้แก่เปรตที่เป็นมารดา ผลแห่งการอุทิศส่วนกุศลด้วยจิตที่เลื่อมใสในพระรัตนตรัยนั้น ทำให้เปรตตนนั้นพ้นจากความหิวโหยและได้รับทิพยสมบัติในเวลาต่อมา

บทสรุปของพระสูตรนี้ มุ่งเน้นให้เห็นถึง อานุภาพแห่งการทำบุญ และ ความกตัญญู ของพระเถระ แม้บุพการีจะตกอยู่ในฐานะที่ลำบากยากเข็ญเพียงใด การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้ด้วยใจที่บริสุทธิ์ย่อมสามารถช่วยเหลือดวงวิญญาณให้พ้นจากความทุกข์ทรมานได้ ซึ่งเป็นเครื่องเตือนใจถึงความสำคัญของกฎแห่งกรรมและการทำความดีเพื่อเป็นที่พึ่งของทั้งตนเองและผู้อื่น