อัมพสักขรเปตวัตถุ

อัมพสักขรเปตวัตถุ เป็นเรื่องราวการแสดงผลแห่งกรรมและความเชื่อมโยงระหว่างโลกมนุษย์กับโลกของเปรต โดยมี พระเจ้าอัมพสักขระ กษัตริย์แห่งเมืองเวสาลี และ เปรตตนหนึ่ง ซึ่งในอดีตเคยเป็นญาติกัน เป็นตัวเดินเรื่องสำคัญในการไขข้อสงสัยเรื่องกฎแห่งกรรม

เรื่องเริ่มต้นเมื่อพระเจ้าอัมพสักขระทอดพระเนตรเห็นเปรตตนหนึ่งมาเฝ้าดูชายผู้ถูกลงทัณฑ์เสียบหลาวอยู่ริมเมือง และมักกล่าวคำว่า "ขอจงมีชีวิตอยู่เถิด การมีชีวิตอยู่เท่านั้นเป็นของประเสริฐ" ด้วยความสงสัย พระราชาจึงตรัสถามเหตุผล เปรตจึงอธิบายว่า ชายที่ถูกเสียบหลาวนี้หากตายไปจะต้องไปตกนรกที่ได้รับความทุกข์ทรมานอย่างแสนสาหัส ซึ่งมีความทุกข์มากกว่าการถูกเสียบหลาวหลายพันเท่า ตนจึงไม่อยากให้เขาต้องตายและไปสู่นรกอันทุรกันดารนั้น

ต่อมา เปรตได้แสดงอานุภาพและตอบคำถามของพระราชาเกี่ยวกับวิบากกรรมในอดีต ได้แก่:

• การทำบุญด้วยจิตเลื่อมใส: การนำศีรษะโคมาทำเป็นสะพานข้ามหลุมโคลน ส่งผลให้เปรตตนนั้นมีพาหนะทิพย์คือก่อให้เกิดม้าขาวอันน่าอัศจรรย์
• การพูดจาอ่อนหวานและสรรเสริญผู้มีศีล: ส่งผลให้มีรัศมีกายสว่างไสวและมีกลิ่นทิพย์หอมฟุ้ง
• การลักซ่อนผ้านุ่งของสหายเพื่อล้อเล่น (โดยไม่มีจิตประทุษร้าย): ส่งผลให้ต้องเสวยวิบากกรรมเป็นเปรตเปลือยและมีความเป็นอยู่อย่างฝืดเคือง

เมื่อพระราชาทรงประจักษ์ในผลแห่งกรรม เปรตจึงแนะนำให้พระราชาไปถวายผ้าคู่แก่ พระกัปปิตกเถระ พระอรหันต์ผู้สงบระงับ แล้วอุทิศส่วนกุศลให้แก่ตน เมื่อพระราชาทรงกระทำตามนั้น เปรตก็พ้นจากความยากลำบากและได้ร่างทิพย์อันงดงาม พร้อมทั้งช่วยให้พระราชาปล่อยตัวนักโทษที่ถูกเสียบหลาวจนรอดชีวิต

คำสอนหลักของพระสูตรนี้ เน้นย้ำถึง กฎแห่งกรรม (กรรมวิบาก) ว่าสัตว์โลกย่อมได้รับผลตามที่ตนได้กระทำไว้ ทั้งกรรมดีและกรรมชั่ว แม้แต่การทำบาปด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์หรือทำเพื่อล้อเล่น ก็ยังคงส่งผลให้ต้องได้รับความทุกข์ทรมานในสัมปรายภพ นอกจากนี้ยังแสดงให้เห็นถึงอานิสงส์ของการคบหาสัปบุรุษ การให้ทาน การรักษาศีล และการอุทิศส่วนบุญกุศล ซึ่งสามารถเกื้อหนุนให้ผู้ล่วงลับพ้นจากความทุกข์ และนำพาผู้ปฏิบัติให้บรรลุสามัญญผลและโสดาปัตติผลในที่สุด