นันทกเปตวัตถุ

นันทกเปตวัตถุ (ขุททกนิกาย เปตวัตถุ เล่มที่ 33 ข้อที่ 38) เป็นเรื่องราวที่แสดงให้เห็นถึงผลแห่งกรรมของอดีตอุบาสกผู้มีความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา แต่กลับต้องไปเกิดในกำเนิดเปรตเนื่องจากความประมาทในศีลธรรมบางประการ

เนื้อหาโดยย่อกล่าวถึงพระมหาโมคคัลลานเถระ ขณะที่ท่านลงจากเขาคิชฌกูฏได้พบกับเปรตตนหนึ่งที่มีรูปร่างน่าเกลียดน่ากลัว มีกลิ่นเหม็นเน่า และถูกหมู่หนอนกัดกินเนื้ออยู่ตลอดเวลา พระเถระจึงได้สอบถามถึงสาเหตุที่ทำให้เปรตตนนี้ต้องมาเสวยทุกข์เวทนาเช่นนี้ เปรตตนนั้นจึงได้เปิดเผยเรื่องราวในอดีตชาติว่า

• ชาติก่อน: ตนเคยเกิดเป็น นันทกะ อุบาสกผู้มีศรัทธา เป็นผู้อุปัฏฐากพระสงฆ์และมีชีวิตอยู่ในทางที่ชอบ
• เหตุแห่งกรรม: แม้จะเป็นคนดี แต่ในบางครั้งกลับมีความโลภและเป็นผู้ ทำลายศีล โดยเฉพาะการเบียดเบียนผู้อื่นและการกระทำที่ผิดต่อกุศลธรรมในขณะที่มัวเมาในกามคุณ
• ผลของกรรม: ด้วยผลแห่งการทำบุญกุศลที่เคยสั่งสมไว้ ทำให้ได้รับความสุขในบางช่วงเวลา แต่ด้วยผลแห่งบาปที่ได้กระทำไว้ในเรื่องการเบียดเบียน จึงทำให้ต้องมาเสวยทุกข์ทรมานอย่างแสนสาหัสในภูมิเปรต

บทสรุปของพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงเรื่อง กฎแห่งกรรม ที่มีความละเอียดอ่อน แม้บุคคลจะเป็นผู้มีศรัทธาหรือเคยทำบุญมามาก แต่หากยังมีความประมาทในการรักษาศีลหรือทำอกุศลกรรมประกอบด้วย ผลแห่งบาปนั้นย่อมส่งผลให้ต้องไปรับโทษในอบายภูมิได้ การที่เปรตตนนี้ได้พบกับพระมหาโมคคัลลานะถือเป็นโอกาสสำคัญที่ทำให้ได้ระลึกถึงกรรมของตนเอง ซึ่งเป็นคติธรรมสอนใจให้พุทธศาสนิกชนหมั่นสำรวมระวังทั้งกาย วาจา และใจ เพื่อไม่ให้ต้องไปเสวยทุกข์ในภพภูมิที่ต่ำกว่าเดิม