อัมพวนเปตวัตถุ

อัมพวนเปตวัตถุ เป็นเรื่องราวของคฤหบดีผู้โลภในทรัพย์ที่ถูกโจรฆ่าตายและไปเกิดเป็นเวมานิกเปรต วันหนึ่งเหล่าพ่อค้าได้พบเปรตตนนี้ซึ่งเสวยทิพยสมบัติในสวนมะม่วงและสระโบกขรณีอันน่ารื่นรมย์ เปรตจึงฝากทรัพย์และฝากฝังให้พ่อค้าช่วยบอกธิดาเพื่อนำทรัพย์ไปใช้หนี้และใช้ส่วนตัว รวมถึงอุทิศส่วนบุญให้ตน

เมื่อพวกพ่อค้าเดินทางมาถึงเมืองสาวัตถี ได้เล่าเรื่องทั้งหมดให้ธิดาของเปรตฟัง นางเกิดความเศร้าโสภณอย่างยิ่ง แต่ได้รับการปลอบโยนและอุปถัมภ์จากกฏุมพีผู้เป็นสหายของบิดา นางจึงทำบุญอุทิศให้บิดาด้วยการถวายข้าวยาคู เครื่องลาด และมะม่วงสุกแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุสงฆ์ ด้วยอานิสงส์แห่งบุญนี้ทำให้บิดาพ้นจากความลำบากและได้รับทิพยสมบัติทันที

ต่อมา นางได้นำทรัพย์ไปใช้หนี้ 100 กหาปณะ มอบส่วนที่เหลือให้กฏุมพีผู้เป็นสหายบิดา จนกระทั่งกฏุมพีได้ยกนางให้เป็นภรรยาของบุตรชายคนโต เมื่อนางมีบุตรและกล่าวคาถา กล่อมลูก ถึงผลแห่งทานและความสำรวม พระศาสดาจึงทรงแสดงพระธรรมเทศนาโปรด

• ผลแห่งทานและความดี: การทำบุญอุทิศให้ผู้ล่วงลับและการสำรวมตนย่อมส่งผลให้เกิดความสุขและความเจริญ
• คำสอนสำคัญ: "ความประมาท ย่อมครอบงำบุคคลผู้ติดอยู่ในความยินดียินร้าย ในความรักความชัง ในทุกข์และสุข" ซึ่งแสดงถึงโทษของความประมาท
• บทสรุป: ในเวลาจบคาถา นางตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล และเรื่องราวนี้ได้กลายเป็นอุทาหรณ์สอนใจมหาชนให้ยึดมั่นในการทำความดี