อักขรุกขเปตวัตถุ

อักขรุกขเปตวัตถุ เป็นเรื่องราวในขุททกนิกาย พระไตรปิฎกฉบับ มมร ที่แสดงถึงอานุภาพแห่งทานและความ อนุเคราะห์เกื้อกูล ซึ่งกันและกัน โดยมีจุดเริ่มต้นจากการเดินทางค้าขายของอุบาสกชาวเมืองสาวัตถีผู้หนึ่ง

เรื่องเกิดขึ้นเมื่ออุบาสกคนดังกล่าวเดินทางกลับจากการค้าต่างประเทศ แต่เกิดเหตุเพลาเกวียนหักกลางดง ทำให้ได้รับความลำบากอย่างมาก ต่อมามีบุรุษชาวป่าคนหนึ่งเกิดความสงสารและมีใจอนุเคราะห์ ได้ช่วยตัดไม้มาดามเพลาเกวียนให้จนสามารถเดินทางต่อไปได้ ต่อมาเมื่อบุรุษผู้มีน้ำใจนั้นเสียชีวิตลง ได้ไปบังเกิดเป็นภุมมเทวดา ณ ป่าแห่งนั้น

ด้วยความระลึกถึงกรรมที่เคยช่วยเหลืออุบาสก ภุมมเทวดาจึงได้มาปรากฏกายที่ประตูเรือนในยามวิกาลเพื่อกล่าวเตือนสติด้วยคาถาสำคัญว่า สิ่งของที่ให้ไปอาจสูญหาย แต่ผลแห่งทานที่ประณีตและน่าปรารถนายังมีอยู่เป็นจำนวนมาก พร้อมทั้งให้คำสอนหลักแก่ __อุบาสก__ ดังนี้

• การให้ทาน: พึงสละและให้ทานอย่างสม่ำเสมอ
• ความพ้นทุกข์: การให้ทานช่วยให้พ้นจากทุกข์และความฉิบหายทั้งในปัจจุบันและสัมปรายภพ
• ความสุขทั้งสอง: ผู้ให้ย่อมประสบสุขทั้งโลกนี้และโลกหน้า รวมถึงเกิดประโยชน์สุขแก่ตนเองและสังคม
• ความไม่ประมาท: พึงตื่นตัวอยู่เสมอ อย่าประมาทในการทำความดีและการให้ทาน

เมื่ออุบาสกเดินทางกลับถึงกรุงสาวัตถีในวันรุ่งขึ้น จึงได้เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าและกราบทูลเรื่องราวทั้งหมดให้ทรงทราบ พระศาสดาจึงทรงนำเหตุการณ์นี้มาเป็น อัตถุปปัตติเหตุ (เหตุเกิดเรื่อง) ในการแสดงธรรมแก่พุทธบริษัท ซึ่งสร้างประโยชน์อันยิ่งใหญ่ืและคติธรรมแก่มหาชนผู้ได้สดับตรับฟัง