ปาสาทิกสูตร

ปาสาทิกสูตร (ทีฆนิกาย DN29) เป็นพระสูตรสำคัญที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อชี้ให้เห็นถึงความยั่งยืนของพระธรรมวินัย โดยมีเหตุการณ์เริ่มต้นจากการที่นิครนถ์นาฏบุตร ศาสดาของศาสนาเชน ได้ละสังขารไปที่เมืองปาวา หลังจากนั้นไม่นาน สาวกของนิครนถ์นาฏบุตรก็แตกแยกกันเป็นสองฝ่าย ทะเลาะวิวาทและโต้เถียงกันอย่างรุนแรงถึงหลักคำสอนของศาสดาของตน เหตุการณ์นี้ทำให้แม้แต่คฤหัสถ์ผู้ครองเรือนที่นับถือนิครนถ์ก็เกิดความเบื่อหน่ายและท้อถอย

พระจุนทะ ซึ่งอยู่จำพรรษาที่เมืองปาวา ได้รับทราบเรื่องนี้ จึงได้นำเรื่องไปกราบเรียนท่านพระอานนท์ที่สามคาม และทั้งสองท่านก็ได้เข้าเฝ้ากราบทูลพระผู้มีพระภาคถึงเหตุการณ์ดังกล่าว พระพุทธเจ้าทรงใช้โอกาสนี้สอนถึงความแตกต่างระหว่างธรรมวินัยที่ประกาศไว้ไม่ดี ซึ่งนำไปสู่ความแตกแยก กับพระธรรมวินัยที่พระองค์ทรงประกาศไว้ดีแล้ว พระองค์ทรงชี้ว่าธรรมวินัยของตถาคตนั้นเป็นสิ่งที่ประกาศไว้ดีแล้ว นำผู้ปฏิบัติออกจากทุกข์ได้ เป็นไปเพื่อความสงบระงับ และเป็นธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธะประกาศไว้

พระผู้มีพระภาคทรงอธิบายถึงองค์ประกอบ 5 ประการที่ทำให้พรหมจรรย์มีความสมบูรณ์ ได้แก่ ศาสดา ธรรมวินัย ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก และอุบาสิกา ที่เป็นผู้ฉลาดและสามารถประกาศธรรมได้ทั้งในหมู่ตนและแก่ผู้อื่น พระองค์ยังทรงแนะนำให้ภิกษุทั้งหลายร่วมกันสังคายนาธรรม เพื่อให้พระธรรมวินัยตั้งมั่นอยู่ได้นาน เพื่อประโยชน์และความสุขของพหูชน การที่พระพุทธองค์ทรงอธิบายและกำหนดหลักการเหล่านี้ ทำให้พระธรรมคำสอนมีความมั่นคงยั่งยืน ไม่ขึ้นอยู่กับตัวบุคคล