ภัททกาปิลานีเถรีคาถา

ภัททกาปิลานีเถรีคาถา เป็นการกล่าวถึงสถานะและความสำเร็จในการปฏิบัติธรรมของ พระภัททกาปิลานีเถรี ผู้เป็นอดีตภรรยาของพระมหากัสสปเถระ ซึ่งทั้งสองท่านได้ละทิ้งทางโลกเพื่อออกบวชและบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ด้วยกันทั้งคู่ เนื้อหาในพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงคุณสมบัติของผู้เป็น "พราหมณ์ผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชา 3" ซึ่งเป็นเครื่องหมายของผู้ที่หลุดพ้นจากวัฏสงสารอย่างแท้จริง

หัวใจสำคัญของพระสูตรนี้คือการสรรเสริญถึงความสำเร็จใน วิชชา 3 อันประกอบด้วย:

• ปุพเพนิวาสานุสติญาณ: ความสามารถในการระลึกชาติหนหลังได้
• จุตูปปาตญาณ: ความสามารถในการรู้เห็นการเกิดและการดับของเหล่าสัตว์ตามผลแห่งกรรม
• อาสวักขยญาณ: ความสามารถในการกำจัดกิเลสให้หมดสิ้นไปและบรรลุถึงความสิ้นแห่งการเกิดใหม่

พระเถรีได้แสดงให้เห็นว่าทั้งพระมหากัสสปเถระและตัวท่านเอง ต่างเป็นผู้พิชิตมารและกองทัพแห่งกิเลสได้สำเร็จ การที่ทั้งสองตัดสินใจ "ออกบวช" เพราะเล็งเห็นถึงภัยในวัฏสงสารที่เต็มไปด้วยความทุกข์ การบรรลุธรรมในครั้งนี้ส่งผลให้ท่านทั้งสองเป็นผู้ "ฝึกตนดีแล้ว" มีจิตใจที่สงบเย็นและปราศจากความเร่าร้อนจากกิเลสทั้งปวง ถือเป็นการสิ้นสุดภารกิจในการเวียนว่ายตายเกิด และเป็นการดำรงอยู่ด้วยร่างกายในชาติสุดท้ายอย่างผู้มีชัยชนะเหนือความตายอย่างสมบูรณ์