Aggregates
พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๒ ขันธวรรค ขันธสูตรที่ ๖ (SN22.48) นี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสอนเรื่อง ขันธ์ ๕ (ปัญจขันธ์) และ ขันธ์ ๕ อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่น (ปัญจุปาทานักขันธ์) แก่ภิกษุทั้งหลาย ณ พระเชตวันมหาวิหาร
พระองค์ทรงอธิบายว่า ขันธ์ ๕ ได้แก่
สำหรับ ขันธ์ ๕ อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่น นั้นหมายถึง ขันธ์ทั้ง ๕ ที่กล่าวมาข้างต้น แต่มีลักษณะพิเศษเพิ่มขึ้นมาคือ เป็นอารมณ์ของ ตัณหา และความยึดมั่นถือมั่น
กล่าวคือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ที่เป็นไปใน อดีต อนาคต ปัจจุบัน ภายใน ภายนอก หยาบ ละเอียด ทราม ประณีต ใกล้ หรือไกล ซึ่งเป็นที่ตั้งของกิเลสและความยึดมั่นถือมั่น สิ่งเหล่านี้จึงเป็นที่มาของความทุกข์และการเวียนว่ายตายเกิด
ใจความสำคัญของพระสูตรนี้คือ การชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่าง ขันธ์ ๕ ซึ่งเป็นเพียงองค์ประกอบพื้นฐานของชีวิต กับ ขันธ์ ๕ อันเป็นที่ตั้งแห่งความยึดมั่น ซึ่งเป็นอารมณ์ ของตัณหา (ความอยาก) และทิฏฐิ (ความเห็นผิด) ทำให้เกิดทุกข์ การเข้าใจความแตกต่างนี้จึงเป็นหนทางนำไปสู่การละความยึดมั่นและการพ้นทุกข์.
อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →