สิคาลชาดก เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภพระเทวทัตผู้มักกล่าวมุสาวาทและทำลายสงฆ์ โดยตรัสเล่าเรื่องในอดีตกาล ณ เมืองพาราณสี ครั้งนั้นพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นรุกขเทวดาอาศัยอยู่ข้างป่าช้า มีหมาจิ้งจอกตัวหนึ่งแอบเข้าไปกินอาหารและดื่มสุราในเมืองจนเมามาย ครั้นรุ่งเช้าต้องการหาทางออกจากเมือง จึงออกอุบายหลอกลวงพราหมณ์ผู้โลภมากด้วยการสัญญาว่าจะมอบทรัพย์ให้ 200 กหาปณะ แลกกับการแบกตนออกจากเมือง เมื่อพราหมณ์หลงเชื่อและแบกหมาจิ้งจอกมาถึงป่าช้า หมาจิ้งจอกกลับถ่ายอุจจาระและปัสสาวะรดผ้าสะไบเฉียงของพราหมณ์จนสกปรกแล้ววิ่งหนีเข้าป่าไป พระโพธิสัตว์ผู้เป็นรุกขเทวดาจึงได้กล่าวคาถาเตือนสติพราหมณ์ผู้หลงเชื่อสัตว์เดรัจฉาน

เมื่อจบการแสดงธรรม พระศาสดาได้ทรงประชุมชาดก โดยระบุว่า:

  • หมาจิ้งจอกผู้เจ้าเล่ห์ ในครั้งนั้น ได้มาเกิดเป็น พระเทวทัต
  • รุกขเทวดาผู้มีปัญญา ในครั้งนั้น ได้มาเกิดเป็น พระองค์เอง (ตถาคต)

คำสอนหลักจากพระสูตรนี้: ชาดกเรื่องนี้สอนให้เห็นถึงโทษและความหายนะของ ความโลภ ที่ทำให้มนุษย์ตกเป็นเหยื่อของคนชั่วหรือคำลวงได้ง่าย ตลอดจนสะท้อนให้เห็นถึงวิสัยของคนพาลอย่างพระเทวทัตที่มีนิสัยคดโกงและมักกล่าวมุสาวาทหลอกลวงผู้อื่นอยู่เป็นนิจ ผู้มีปัญญาจึงไม่ควรหลงเชื่อหรือคบหาคนพาลเช่นนั้น

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-09-13