สูกรชาดก

สูกรชาดก เป็นชาดกที่สอนให้รู้จักประมาณตนและรู้กำลังของตนเองผ่านเหตุการณ์ที่พระพุทธองค์ทรงยกมาแสดง เพื่อสอนภิกษุแก่รูปหนึ่งที่ขาดความยับยั้งชั่งใจและอวดดีต่อพระสารีบุตร จนได้รับผลร้ายกลับมาโดยการตกไปในหลุมคูถ

ในอดีตชาติ พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็น ราชสีห์ วันหนึ่งราชสีห์ได้พบกับสุกรอ้วนตัวหนึ่งที่ริมสระน้ำ ด้วยความที่ราชสีห์เป็นสัตว์สะอาดและไม่ประสงค์จะต่อสู้กับสัตว์ที่ต่ำต้อย จึงหลีกทางให้ สุกรนั้นสำคัญผิดคิดว่าราชสีห์หวาดกลัวตน จึงท้าทายให้มาต่อสู้กัน ราชสีห์จึงตอบตกลงโดยนัดหมายเวลาในอีก 7 วันข้างหน้า

สุกรเมื่อกลับมาแจ้งข่าวแก่เหล่าญาติมิตร ต่างพากันหวาดกลัวและเตือนว่าสุกรไม่มีทางสู้ราชสีห์ได้ จึงแนะนำอุบายให้สุกรไปเกลือกกลั้วคูถ (อุจจาระ) และปล่อยให้แห้งจนส่งกลิ่นเหม็นเน่าฟุ้งกระจาย เพื่อให้ราชสีห์รังเกียจที่จะเข้าใกล้ เมื่อถึงกำหนดราชสีห์ได้กลิ่นเหม็นเน่าจากตัวสุกร จึงกล่าวว่าตนรังเกียจที่จะสัมผัสหรือกัดกินสุกรที่สกปรกเช่นนี้ และยอมประกาศให้สุกรเป็นฝ่ายชนะเพื่อจะได้หลีกไปที่อื่น สุกรสำคัญผิดคิดว่าตนชนะด้วยกำลัง จึงเที่ยวโอ้อวดและในที่สุดฝูงสุกรต้องพากันหนีไปอยู่ที่อื่นเพราะความเกรงกลัวว่าราชสีห์จะกลับมาแก้แค้น

บทสรุปและคติธรรม:

• การรู้จักประมาณตน: ผู้ที่มีสติปัญญาควรประเมินกำลังตนและกำลังผู้อื่นให้ถูกต้อง การทำตัวเปรียบเทียบกับผู้ที่เหนือกว่าทั้งที่ตนไม่มีความสามารถย่อมนำพาความเดือดร้อนมาให้
• ความผยองนำพาความเสื่อม: การหลงลำพองใจในชัยชนะที่เกิดจากอุบายสกปรก ไม่ใช่ความเก่งกาจที่แท้จริง ย่อมไม่มีความยั่งยืน
• การยอมถอยเพื่อความสะอาด: ราชสีห์แสดงให้เห็นถึงความเป็นผู้มีสติ มีความอดทน และเลือกที่จะไม่ลดตัวไปคลุกคลีกับความสกปรกหรือสิ่งต่ำทราม แม้ตนจะมีอำนาจมากกว่าก็ตาม