จูฬกาลิงคชาดก

จุลลกาลิงคชาดก เป็นเรื่องราวที่แสดงถึงความสำคัญของ ความเพียรพยายามและความสามัคคี ของมนุษย์ ซึ่งอยู่เหนือลิขิตหรือการแทรกแซงของเทวดา โดยมีเนื้อหาหลักแบ่งออกเป็นสองส่วน คือเรื่องในอดีตชาติของพระสารีบุตรเถระที่ได้ช่วยให้นางปริพาชิกา 4 คนบรรลุธรรม และเรื่องการศึกสงครามระหว่างพระเจ้ากาลิงคราชกับพระเจ้าอัสสกราช

ในสมัยอดีต พระเจ้ากาลิงคราชผู้ทรงแสนยานุภาพต้องการทำสงคราม จึงส่งพระราชธิดาทั้ง 4 ไปยังเมืองต่างๆ เพื่อยั่วยุให้เกิดการรบ จนกระทั่งถึงเมืองโปตละของพระเจ้าอัสสกราช นันทเสนอำมาตย์ผู้เฉลียวฉลาดได้วางอุบายเปิดประตูรับพระราชธิดาไว้เป็นอัครมเหสีเพื่อเลี่ยงศึกในคราแรก แต่ต่อมาเมื่อสงครามไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ พระโพธิสัตว์ซึ่งเป็นดาบสในเวลานั้นได้พยากรณ์ตามนิมิตของท้าวสักกะว่าฝ่ายกาลิงคะจะชนะ แต่ด้วยความมีสติปัญญาของนันทเสนที่รวมกำลังทหารและสร้างความสามัคคีในหมู่คน ทำให้พระเจ้าอัสสกราชสามารถเอาชนะได้อย่างเด็ดขาด

บทสรุปและคำสอนสำคัญ:

• ความเพียรของบุรุษ: เทวดาไม่สามารถกีดกันความพยายาม ความตั้งใจแน่วแน่ และการกระทำของมนุษย์ได้ หากมนุษย์มีความมุ่งมั่น
• พลังแห่งความสามัคคี: ชัยชนะเกิดขึ้นจากความพร้อมเพรียง ไม่แตกแยกกัน และมีความบากบั่นร่วมกัน ไม่ใช่เพียงเพราะโชคชะตาหรือคำทำนาย
• การใช้ปัญญา: นันทเสนอำมาตย์เป็นตัวอย่างของผู้ใช้สติปัญญาแก้ไขสถานการณ์ เปลี่ยนความเสียเปรียบให้เป็นชัยชนะได้ด้วยความรอบคอบ

ท้ายที่สุด พระศาสดาทรงสรุปว่า พระราชธิดาทั้ง 4 ในกาลนั้นคือปริพาชิกาที่บรรลุอรหันต์ นันทเสนอำมาตย์คือพระสารีบุตรเถระ และพระโพธิสัตว์คือพระองค์เอง การที่พระสารีบุตรได้ช่วยเหลือนางปริพาชิกาเหล่านั้น จึงเป็นการสืบเนื่องความสัมพันธ์มาจากกาลก่อนที่พระองค์เคยทรงดูแลในฐานะมเหสีของพระราชา