วิสัยหชาดก

วิสัยหชาดก เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระโพธิสัตว์ที่เสวยพระชาติเป็น วิสัยหเศรษฐี ผู้มีความศรัทธาแรงกล้าในการบริจาคทาน แม้ในยามที่ยากจนข้นแค้นก็มิได้ลดละความตั้งใจที่จะช่วยเหลือผู้อื่น ถือเป็นแบบอย่างของ อริยชน ผู้ยึดมั่นในคุณธรรมมากกว่าทรัพย์สินภายนอก

เมื่อครั้งที่วิสัยหเศรษฐีบริจาคทานจนทรัพย์สมบัติหมดสิ้น ท้าวสักกะเทวราชได้เสด็จมาทดสอบจิตใจโดยการบันดาลให้ทรัพย์สินอันตรธานไปจนหมดสิ้น และแนะให้เศรษฐีเลิกให้ทานเพื่อรักษาชีวิตและโภคทรัพย์ที่มีอยู่น้อยนิด แต่เศรษฐีกลับปฏิเสธและยืนยันในเจตจำนงที่จะทำทานต่อไปแม้จะกลายเป็นคนหาบหญ้าขาย เพราะเห็นว่าการละทิ้งความศรัทธาและการให้ทานเป็นเรื่องที่ ไม่สมควร สำหรับอริยชน

• คุณธรรมหลัก: ความมั่งคั่งไม่ใช่เป้าหมายสูงสุด แต่การมีจิตใจที่เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ (มหาทาน) คือความประเสริฐ
• ความเพียรพยายาม: ผู้มีศรัทธาที่แท้จริงย่อมไม่หวั่นไหวต่ออุปสรรคหรือความลำบากยากแค้น
• จุดมุ่งหมายสูงสุด: วิสัยหเศรษฐีชี้ให้เห็นว่าการให้ทานนั้นทำไปเพื่อ พระสัพพัญญุตญาณ (การตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า) ไม่ใช่เพื่อลาภยศหรือความเป็นใหญ่

ในที่สุด ท้าวสักกะทรงเลื่อมใสในความตั้งใจมั่นของพระโพธิสัตว์ จึงบันดาลให้ทรัพย์สมบัติกลับคืนมาดังเดิมและเพิ่มพูนยิ่งขึ้น เรื่องนี้สอนให้รู้ว่า การทำดีโดยไม่หวังผลตอบแทนและไม่ท้อถอยต่ออุปสรรค คือวิถีทางที่นำไปสู่ความเจริญรุ่งเรืองอย่างแท้จริง ทั้งทางโลกและทางธรรม