กโปตกชาดก

กโปตกชาดก เป็นชาดกที่แสดงถึงโทษของความโลภและความอยากได้ของผู้อื่น โดยมีเรื่องราวเริ่มต้นจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภภิกษุผู้มีความโลภรูปหนึ่ง ณ พระวิหารเชตวัน จึงได้ทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกเตือนสติว่า ความโลภเคยทำให้สัตว์ต้องถึงแก่ความตายมาแล้วในอกาลก่อน

ในอดีตกาล ณ กรุงพาราณสี พระโพธิสัตว์เสวยชาติเป็นนกพิราบอาศัยอยู่ในโรงครัวของเศรษฐี โดยมีกาตัวหนึ่งเข้ามาผูกมิตรด้วยเพราะความอยากกินเนื้อปลา วันหนึ่งเมื่อเห็นเนื้อปลาจำนวนมาก กาจึงแสร้งทำเป็นป่วยและไล่นกพิราบให้ออกไปหากินลำพัง เพื่อจะได้กินเนื้อปลาตามลำพองใจ เมื่อพ่อครัวทอดปลาเสร็จและเผลอ กาจึงแอบมากินเนื้อปลา แต่ถูกพ่อครัวจับได้ ถอนขนจนเกลี้ยง ทาด้วยแป้ง ขิง และเปรียงบูด พร้อมทั้งเจาะกระเบื้องร้อยด้ายแขวนไว้ที่คอแล้วปล่อยกลับมาที่รัง

เมื่อนกพิราบบินกลับมาพบสภาพของสหาย จึงกล่าวคาถาเยาะเย้ยถึงสภาพที่แปลกประหลาดของกา ขณะที่กาก็ยอมรับความจริงด้วยความอับอายว่า ตนได้รับโทษทัณฑ์เช่นนี้เพราะความโลภและการแอบกินอาหารของมนุษย์ ในที่สุด นกพิราบจึงได้กล่าวเตือนสติเป็นครั้งสุดท้ายก่อนจะบินหนีไป ส่วนกาก็ต้องถึงความสิ้นชีวิตอยู่ในรังนั้นเองด้วยความทุกข์ทรมาน

พระศาสดาได้ทรงแสดงธรรมและประชุมชาดกโดยระบุว่า

• กาผู้โลภ ในครั้งนั้น ได้มาเกิดเป็น ภิกษุผู้โลภ ในปัจจุบัน
• นกพิราบผู้มีปัญญา ในครั้งนั้น ได้มาเกิดเป็น พระองค์เอง