โรหณมิคชาดก

โรหณมิคชาดก (ชาดกเรื่องกวางชื่อโรหณะ) ปรากฏในพระไตรปิฏก ขุททกนิกาย ชาดก เล่มที่ 27 เป็นเรื่องราวที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงปรารภถึงภิกษุรูปหนึ่งที่มักจะผิดคำพูด โดยพระองค์ได้ตรัสถึงอดีตชาติที่ทรงเสวยพระชาติเป็นพญาเนื้อ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของความสัตย์ซื่อและการรักษาคำมั่นสัญญา

ในอดีตชาติ พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็น พญาเนื้อ ชื่อว่า โรหณะ ผู้นำฝูงกวางอาศัยอยู่ในป่า วันหนึ่งพญาเนื้อได้พาลูกกวางตัวน้อยไปหากินและได้กำชับให้ลูกกวางระมัดระวังตัว แต่ลูกกวางด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์จึงไปติดบ่วงของนายพรานเข้า พญาเนื้อโรหณะเมื่อทราบเรื่องจึงรีบไปหานายพรานและกล่าวขอชีวิตลูกกวาง โดยให้สัญญาว่าหากตนเองได้กินอาหารและดูแลลูกกวางจนเติบใหญ่แล้ว จะกลับมาให้จับเพื่อเป็นอาหารแทน

นายพรานเห็นความกตัญญูและสัจจะของพญาเนื้อจึงยอมปล่อยลูกกวางไป เมื่อเวลาผ่านไป พญาเนื้อโรหณะได้รักษาสัญญาโดยเดินทางกลับมาหานายพรานเพื่อยอมสละชีวิตตนเองตามที่ได้ให้คำมั่นไว้ นายพรานเมื่อเห็นเหตุการณ์ดังกล่าวจึงเกิดความเลื่อมใสในสัจจะบารมีของพญาเนื้อ จึงตัดสินใจปล่อยพญาเนื้อให้เป็นอิสระและเลิกอาชีพนายพรานตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

• ข้อคิดจากชาดก:
• การรักษาคำสัตย์เป็นบารมีธรรมที่สำคัญของบัณฑิต
• ความกตัญญูกตเวทีและการเสียสละตนเพื่อผู้อื่นเป็นคุณธรรมอันประเสริฐ
• สัจจะและความซื่อตรงสามารถเปลี่ยนใจผู้ที่กระทำบาปให้กลับตัวเป็นคนดีได้

สรุปได้ว่า โรหณมิคชาดก สอนให้เห็นว่า แม้จะเป็นสัตว์เดรัจฉาน หากยึดมั่นในสัจจะและการรักษาคำพูด ก็ย่อมได้รับความเคารพยกย่องและนำไปสู่ความเจริญได้ ในทางกลับกัน มนุษย์ผู้มีสติปัญญาหากขาดความสัตย์ซื่อ ย่อมเสื่อมจากความดีงามทั้งปวง

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →