พิฬาลิทายกเถราปทาน

พิฬาลิทายกเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีบุญญาธิการอันยิ่งใหญ่ ในสมัยที่ท่านยังเป็นเพียงฤาษีบำเพ็ญเพียรอยู่ในป่าใกล้ภูเขาหิมพานต์ ท่านได้ใช้ชีวิตอยู่อย่างสันโดษ อาศัยการขุดรากไม้และเก็บผลไม้ป่า เช่น เผือก มัน กะลำ และผลไม้ชนิดต่างๆ มาเป็นอาหารเลี้ยงชีพด้วยความสงบ

วันหนึ่ง เมื่อท่านได้ทราบด้วยญาณหยั่งรู้ว่าพระปทุมุตตรสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้เป็นศาสดาเอกของโลกเสด็จมาใกล้บริเวณที่ท่านพำนักอยู่ ด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาอย่างแรงกล้า ท่านจึงนำผลไม้ป่าที่เก็บได้ซึ่งเรียกว่า "พิฬาลิ" (ผลไม้ชนิดหนึ่ง) มาน้อมถวายแด่พระพุทธองค์ พระพุทธเจ้าทรงรับและฉันภัตตาหารนั้นเพื่ออนุเคราะห์แก่ท่าน ด้วยกุศลเจตนาอันบริสุทธิ์นั้น พระพุทธองค์ได้ทรงพยากรณ์ว่า "ด้วยการถวายผลไม้ด้วยใจที่เลื่อมใสนี้ ท่านจักไม่ไปสู่ทุคติภูมิเลยตลอดแสนกัลป์"

ผลานิสงส์จากการถวายทานในครั้งนั้นส่งผลให้ท่านได้รับความสุขในสุคติภูมิอย่างยาวนาน ดังนี้:

• การเวียนว่ายตายเกิด: ท่านได้รับอานิสงส์ส่งผลให้ไม่ต้องไปเกิดในอบายภูมิเลยตลอดแสนกัลป์
• ความเป็นใหญ่: ในช่วงกัปที่ 54 แต่กัปนี้ ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิพระนามว่า สุเมขลิยะ ทรงสมบูรณ์ด้วยรัตนะทั้งเจ็ดและมีพระกำลังมหาศาล
• การบรรลุธรรม: ในชาติสุดท้ายนี้ ท่านได้มาเกิดเป็นมนุษย์และได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ผู้ทรงปฏิสัมภิทาญาณ 4 อันเป็นเครื่องยืนยันถึงความสำเร็จในคำสอนของพระพุทธเจ้า

บทสรุปแห่งพระสูตรนี้เน้นย้ำถึงอานุภาพแห่งจิตที่เลื่อมใส แม้จะเป็นเพียงการถวายผลไม้ป่าธรรมดา แต่หากน้อมถวายแด่ผู้ควรแก่การรับทานด้วยความเคารพอย่างยิ่ง ย่อมส่งผลบุญมหาศาลนำพาชีวิตไปสู่หนทางแห่งความพ้นทุกข์และบรรลุถึงพระนิพพานในที่สุด