สมาทปกเถราปทาน

เนื้อหาในสมาทปกเถราปทานกล่าวถึงประวัติและบุญกุศลของพระเถระผู้มีนามว่า "สมาทปกเถระ" ซึ่งท่านได้บอกเล่าถึงอดีตชาติที่ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อันยิ่งใหญ่จนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในชาตินี้ โดยมีเหตุการณ์สำคัญเริ่มขึ้นในสมัยที่พระพุทธเจ้าพระนามว่า "วิปัสสี" อุบัติขึ้นในโลก

ในขณะนั้น ท่านเกิดเป็นผู้นำกลุ่มชนจำนวนมากในกรุงพันธุมดี ท่านได้ชักชวนบริวารทั้งหมดให้ร่วมกันทำบุญกุศลครั้งใหญ่ โดยการระดมสรรพกำลังสร้าง "มาลา" (เรือนโถงหรือโรงทาน) เพื่อถวายแด่คณะสงฆ์อันเป็นเนื้อนาบุญอันยอดเยี่ยม โดยกลุ่มบริวารต่างเห็นดีเห็นงามและปฏิบัติตามคำแนะนำของท่านจนการก่อสร้างสำเร็จลุล่วงและได้ถวายแก่พระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ด้วยความเลื่อมใสศรัทธา

• อานิสงส์ของบุญกุศล: ด้วยผลบุญจากการสร้างเรือนโถงถวายสงฆ์ในครั้งนั้น ทำให้ท่านไม่เคยเข้าถึงทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลา 91 กัปที่ผ่านมา
• ชาติกำเนิดในกาลต่อมา: ในช่วงกัปที่ 69 ท่านได้เกิดเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงพระนามว่า "อาเทยยะ" ผู้เปี่ยมด้วยพระบารมีและมีอำนาจมาก
• ผลสรุปแห่งการปฏิบัติ: ในชาติสุดท้าย ท่านได้บรรลุวิชชา 3 และปฏิสัมภิทา 4 ประการ เป็นเครื่องยืนยันว่าท่านได้ทำกิจของพระพุทธศาสนาสำเร็จบริบูรณ์แล้ว

คำสอนหลักของพระสูตรนี้คือการเน้นย้ำถึง "อานิสงส์ของการชักชวนผู้อื่นให้ทำความดี" (สมาทปน) ซึ่งถือเป็นกุศลกรรมที่ยิ่งใหญ่ นอกจากตนเองจะได้บุญแล้ว การเป็นผู้นำในการสร้างเสนาสนะหรือวิหารทานเพื่อให้เป็นที่สถิตของพระธรรมวินัยย่อมส่งผลให้ผู้กระทำได้รับความสุขในสุคติภูมิและก้าวหน้าสู่ความหลุดพ้นจากวัฏสงสารได้โดยง่าย