Dhammakathikapucchasutta

ธัมมกถิกปุจฉาสูตร

A Dhamma Speaker

ข้อมูลพระสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 18
นิกายสังยุตตนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระพุทธเจ้า
ผู้ฟังหมู่ภิกษุ
สถานที่
อ่านพระสูตรธัมมกถิกปุจฉาสูตร →

สรุปเนื้อหา ธัมมกถิกปุจฉาสูตร

ธัมมกถิกปุจฉาสูตร (สังยุตตนิกาย SN 35.155) เป็นพระสูตรที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงแก่ภิกษุรูปหนึ่งซึ่งได้ทูลถามถึงคำว่า "ธรรมกถึก" ว่ามีคำจำกัดความอย่างไร

พระพุทธองค์ทรงอธิบายว่า ภิกษุผู้ใดแสดงธรรมเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด และเพื่อความดับไปในอายตนะทั้งหก ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ภิกษุนั้นย่อมชื่อว่า "เป็นธรรมกถึก" หรือ "ผู้กล่าวธรรม"

นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงจำแนกต่อไปถึงผู้ที่ "ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม" และผู้ที่ "ปรินิพพานแล้วในปัจจุบัน" โดยมีหลักเกณฑ์เดียวกันกับการแสดงธรรม คือ:

  • ผู้ที่ "ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม" คือ ภิกษุผู้ปฏิบัติเพื่อความเบื่อหน่าย เพื่อความคลายกำหนัด และเพื่อความดับไปในอายตนะทั้งหก
  • ผู้ที่ "ปรินิพพานแล้วในปัจจุบัน" คือ ภิกษุผู้หลุดพ้นเพราะไม่ยึดมั่นถือมั่น ด้วยความเบื่อหน่าย ด้วยความคลายกำหนัด และด้วยความดับไปในอายตนะทั้งหก

กล่าวโดยสรุป พระสูตรนี้เน้นย้ำถึงแก่นแท้ของการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา นั่นคือ การเห็นแจ้งในความเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตาของอายตนะทั้งปวง อันนำไปสู่ความเบื่อหน่าย คลายกำหนัด และการดับทุกข์อย่างแท้จริง การเป็นธรรมกถึก หรือผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ หรือผู้ที่บรรลุธรรมในชาตินี้ ล้วนมีรากฐานอยู่ที่การเจริญปัญญาเพื่อละวางความยึดติดในสิ่งทั้งหลาย ซึ่งเป็นไปเพื่อความพ้นทุกข์โดยสิ้นเชิง

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-03-25
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka