นฬาคาริกเถราปทาน

นฬาคาริกเถราปทาน เป็นเรื่องราวที่กล่าวถึงอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีนามว่า นฬาคาริกเถระ ซึ่งได้บำเพ็ญกุศลกรรมอันยิ่งใหญ่ในอดีตชาติจนส่งผลให้ท่านบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในสมัยของพระพุทธเจ้าพระนามว่าพระโคดม โดยเนื้อหาได้พรรณนาถึงบุพกรรมและอานิสงส์ที่ท่านได้รับ ดังนี้

ในอดีตกาล เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่า นารทะ เสด็จอุบัติขึ้นในโลก ท่านได้บำเพ็ญสมณธรรมอยู่ ณ ภูเขาหริตะ ใกล้ภูเขาหิมพานต์ ในขณะนั้น ผู้ที่จะมาเป็นนฬาคาริกเถระในภายหลังได้มีจิตเลื่อมใสศรัทธา จึงได้สร้าง "นฬาคาร" (กระท่อมที่มุงด้วยหญ้า) ถวายแด่พระนารทพุทธเจ้า ทั้งยังได้จัดเตรียมทางจงกรมและทำความสะอาดสถานที่ให้มีความเหมาะสมแก่การบำเพ็ญสมณธรรมของพระองค์

• อานิสงส์แห่งการถวายทาน: ด้วยผลบุญจากการสร้างกระท่อมและจัดเตรียมที่จงกรมถวายพระพุทธเจ้า ทำให้ท่านได้เสวยทิพยสมบัติในสวรรค์ตลอด 14 กัป
• ความเป็นใหญ่ในสวรรค์และมนุษย์: ท่านได้เป็นท้าวสักกะจอมเทพถึง 74 ครั้ง และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ครอบครองแผ่นดินอีก 74 ครั้ง รวมถึงได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอีกนับครั้งไม่ถ้วน
• ทิพยสมบัติในภพภูมิ: ท่านได้เสวยสุขในวิมานที่วิจิตรตระการตา มีเสาถึงหนึ่งพันต้นและมีความสว่างไสวรุ่งเรืองเปรียบเสมือนยอดเขาอินทลฏฐิ
• การบรรลุธรรมในชาติสุดท้าย: ด้วยกุศลมูลที่ได้สั่งสมไว้ ในชาติปัจจุบันนี้ท่านจึงได้ออกบวชในศาสนาของ พระโคดมสัมมาสัมพุทธเจ้า บำเพ็ญเพียรจนจิตสงบระงับจากกิเลสทั้งปวง เปรียบเสมือนพญาช้างที่ตัดเครื่องจองจำได้ขาด จนสำเร็จเป็นพระอรหันต์ผู้เปี่ยมด้วยปฏิสัมภิทาญาณ 4 ประการ

สรุปได้ว่า พระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึง อานิสงส์ของการถวายที่พักอาศัย แด่พระพุทธเจ้าหรือพระอริยสงฆ์ ซึ่งเป็นทานที่มีอานุภาพสูงส่ง นำพาให้ผู้ปฏิบัติได้รับความสุขทั้งในโลกสวรรค์และโลกมนุษย์ ก่อนจะจบลงด้วยการบรรลุธรรมขั้นสูงสุดคือ พระอรหันต์ อันเป็นเป้าหมายที่แท้จริงในพุทธศาสนา