เอกธัมมัสสวนิยเถราปทาน

เอกธัมมัสสวนิยเถราปทาน เป็นเรื่องราวของพระเถระผู้มีบุญบารมีจากการได้ฟังธรรมเพียงบทเดียวในอดีตชาติ ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในเวลาต่อมา ในสมัยของพระพุทธเจ้าพระนามว่า ปทุมุตตระ ท่านได้เกิดเป็นนักบวชชฎิลผู้มีตบะแก่กล้า วันหนึ่งขณะเหาะอยู่บนท้องฟ้า ท่านไม่สามารถบินผ่านเบื้องบนของพระพุทธองค์ได้ จึงลงมาสู่พื้นดินและได้ยินพระธรรมเทศนาเรื่อง อนิจจสัญญา (ความไม่เที่ยงแห่งสังขาร) จากพระพุทธองค์ ท่านจึงตั้งใจจดจำธรรมนั้นไว้จนตลอดชีวิตและหมั่นระลึกถึงเนืองๆ

ด้วยผลบุญจากการฟังและจดจำธรรมในครั้งนั้น ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อย่างมหาศาลตลอดการเวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร ดังนี้:

• สุคติภูมิ: ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ และเสวยทิพยสมบัติยาวนานถึง 30,000 กัป
• อิสริยยศ: ได้เป็นเทวราช 51 ครั้ง และเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ 21 ครั้ง รวมถึงครองราชย์ในประเทศต่างๆ อย่างนับไม่ถ้วน
• วิบากกรรมที่ดี: ไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอดระยะเวลาแสนกัปที่ผ่านมา

ในชาติสุดท้าย ท่านได้เกิดในตระกูลที่มีฐานะดี และได้ฟังธรรมเรื่องความไม่เที่ยงจากพระพุทธเจ้าอีกครั้ง ทำให้ท่านระลึกถึง สัญญาเดิม ที่เคยสั่งสมไว้ได้ทันที ท่านจึงขอบวชและบรรลุธรรมเป็น พระอรหันต์ ตั้งแต่อายุเพียง 7 ขวบ พระเถระได้กล่าวย้ำถึงความสำคัญของการฟังธรรมว่า เป็นเหตุปัจจัยที่ทำให้ท่านได้ทำลายกิเลสทั้งปวง บรรลุปฏิสัมภิทา 4 และประสบความสำเร็จสูงสุดในพระพุทธศาสนา ข้อธรรมสำคัญที่ปรากฏในพระสูตรนี้คือ "อนิจจา วต สังขารา อุปปาทวยธัมมิโน อุปปัชชิตวา นิรุชฌันติ เตสัง วูปะสะโม สุโข" (สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ มีความเกิดขึ้นและเสื่อมไปเป็นธรรมดา บังเกิดขึ้นแล้วย่อมดับไป ความเข้าไปสงบระงับสังขารเหล่านั้นเป็นสุข) ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญที่นำไปสู่พระนิพพาน