Oghapañhāsutta

โอฆปัญหาสูตร

A Question About Floods

ข้อมูลพระสูตร
พระไตรปิฎกเล่มที่ 18
นิกายสังยุตตนิกาย
ผู้แสดงธรรมพระสารีบุตร
ผู้ฟังชัมพุขาทกปริพาชก
สถานที่แคว้นมคธ
อ่านพระสูตรโอฆปัญหาสูตร →

สรุปเนื้อหา โอฆปัญหาสูตร

โอฆปัญหาสูตร (SN 38.11) เป็นพระสูตรหนึ่งในสังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค ซึ่งกล่าวถึงการสนทนาระหว่างท่านพระสารีบุตรกับชัมพุขาทกปริพาชก เกี่ยวกับเรื่อง "โอฆะ" หรือ "ห้วงน้ำ" ที่ท่วมทับสรรพสัตว์ไว้.

เรื่องราวเริ่มต้นเมื่อชัมพุขาทกปริพาชกเข้าไปหาท่านพระสารีบุตรและสนทนาปราศรัยกัน เมื่อเสร็จสิ้นการสนทนา ชัมพุขาทกปริพาชกได้ถามท่านพระสารีบุตรว่า "ท่านสารีบุตรผู้มีอายุ คำว่าโอฆะ โอฆะ ดังนี้ เขากล่าวถึงอะไร โอฆะคืออะไร" ซึ่งคำถามนี้หมายถึงห้วงน้ำแห่งกิเลสที่กักขังสัตว์ไว้ในสังสารวัฏ

พระสารีบุตรได้ตอบว่า โอฆะมี ๔ อย่าง คือ

๑. กามโอฆะ: ห้วงน้ำคือกาม คือความติดใจในกามคุณทั้งหลาย.

๒. ภวโอฆะ: ห้วงน้ำคือภพ คือความอยากมี อยากเป็น หรือความพอใจในภพ.

๓. ทิฏฐิโอฆะ: ห้วงน้ำคือทิฏฐิ คือความเห็นผิดต่างๆ.

๔. อวิชชาโอฆะ: ห้วงน้ำคืออวิชชา คือความไม่รู้แจ้งในอริยสัจ ๔ หรือความไม่รู้จริง.

จากนั้น ชัมพุขาทกปริพาชกได้ถามต่อไปว่า "มีหนทางปฏิบัติเพื่อละโอฆะเหล่านั้นหรือไม่" ท่านพระสารีบุตรยืนยันว่ามีหนทางปฏิบัติเพื่อละโอฆะเหล่านั้น และหนทางนั้นก็คือ "อริยมรรคมีองค์ ๘" ได้แก่

๑. สัมมาทิฏฐิ: ความเห็นชอบ

๒. สัมมาสังกัปปะ: ความดำริชอบ

๓. สัมมาวาจา: วาจาชอบ

๔. สัมมากัมมันตะ: การงานชอบ

๕. สัมมาอาชีวะ: การเลี้ยงชีพชอบ

๖. สัมมาวายามะ: ความเพียรชอบ

๗. สัมมาสติ: สติชอบ

๘. สัมมาสมาธิ: สมาธิชอบ

เมื่อได้ฟังดังนั้น ชัมพุขาทกปริพาชกก็กล่าวชื่นชมว่า หนทางปฏิบัตินี้เป็นหนทางอันดีงาม เป็นข้อปฏิบัติอันดีงาม เพื่อการละโอฆะทั้งหลาย และเป็นสิ่งที่ควรแก่การบำเพ็ญเพียร. พระสูตรนี้จึงเน้นย้ำถึงอันตรายของโอฆะทั้งสี่ และแสดงให้เห็นว่าอริยมรรคมีองค์ ๘ เป็นหนทางเดียวที่จะนำไปสู่การข้ามพ้นจากห้วงน้ำแห่งกิเลสเหล่านี้ได้.

อ่านพระสูตรฉบับเต็ม →
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุดวันที่ 2026-03-26
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka