ฆฏมัณฑทายกเถราปทาน

ฆฏมัณฑทายกเถราปทาน เป็นเรื่องราวในอดีตชาติของพระเถระรูปหนึ่งผู้มีบุญบารมีจากการถวาย "หัวน้ำมันเนย" (ฆฏมัณฑะ) แด่พระพุทธเจ้า โดยเนื้อหาได้พรรณนาถึงเหตุการณ์ในอดีตชาติเมื่อพระโพธิสัตว์ประทับอยู่ในป่าใหญ่และทรงประชวรด้วยโรคลม ท่านเถระในขณะนั้นเป็นผู้มีจิตเลื่อมใสจึงได้นำหัวน้ำมันเนยไปถวาย เพื่อเป็นการบำรุงพระวรกาย ซึ่งการกระทำดังกล่าวได้ส่งผลให้ท่านได้รับอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ในสังสารวัฏ

ผลบุญจากการถวายหัวน้ำมันเนยในครั้งนั้น ส่งผลให้ท่านประสบความสำเร็จทั้งในโลกิยสมบัติและโลกุตตรสมบัติ ดังนี้:

• ความอุดมสมบูรณ์: ท่านได้รับผลบุญบันดาลให้เกิดความมั่งคั่งมหาศาล มีน้ำมันเนยและทรัพยากรธรรมชาติไหลมาเทมาไม่รู้จักหมดสิ้น ต้นไม้ทั้งหลายกลายเป็นต้นกัลปพฤกษ์ที่ให้ผลตามปรารถนา
• อำนาจและบารมี: ท่านได้เสวยทิพยสมบัติเป็นท้าวสักกะจอมเทพถึง 50 ครั้ง และได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ถึง 51 ครั้ง รวมถึงการครองราชสมบัติในประเทศต่างๆ อีกนับไม่ถ้วน
• ความปลอดภัยในสังสารวัฏ: ด้วยอานิสงส์แห่งทานนั้น ท่านไม่เคยไปเกิดในทุคติภูมิเลยตลอด 94 กัปที่ผ่านมา
• ความสำเร็จสูงสุด: ในชาติปัจจุบัน ท่านได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ สิ้นกิเลสทั้งปวง มีวิชชาและปฏิสัมภิทาญาณ ถือเป็นการตอบแทนพระพุทธศาสนาอย่างสมบูรณ์

บทสรุปและคำสอนหลัก: เรื่องราวนี้แสดงให้เห็นถึง อานิสงส์ของการถวายทาน ด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธาในช่วงเวลาที่เหมาะสม (กาลทาน) แม้จะเป็นเพียงสิ่งของเล็กน้อยอย่างหัวน้ำมันเนย แต่หากน้อมถวายแด่ผู้ที่เป็นเนื้อนาบุญอันเลิศ คือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ย่อมนำมาซึ่งความสุขมหาศาลทั้งในภพนี้และภพหน้า จนกระทั่งนำไปสู่การหลุดพ้นจากกิเลสและการบรรลุพระนิพพานในที่สุด