ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน

ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน เป็นเรื่องราวของพระเถระรูปหนึ่งที่ได้ย้อนอดีตชาติของตนเอง เล่าถึงบุญกรรมที่ได้กระทำไว้ในอดีตชาติกับพระพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ ซึ่งเป็นเหตุให้ท่านได้รับผลบุญอันยิ่งใหญ่ ทั้งในโลกมนุษย์และเทวโลก จนกระทั่งบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ในที่สุด

ใจความสำคัญของอดีตชาติ พระเถระเล่าว่าในชาติก่อนตนเคยเกิดเป็นนายพรานเนื้ออาศัยอยู่ในป่าลึก วันหนึ่งได้พบพระสัมมาสัมพุทธเจ้า (พระพุทธเจ้าติสสะ) เสด็จจงกรมอยู่กลางแจ้ง ด้วยจิตที่เลื่อมใสศรัทธา จึงได้นำหญ้าหนึ่งกำมือไปถวายเพื่อให้พระองค์ทรงใช้ปูลาดประทับนั่ง พร้อมกับทำจิตใจให้ผ่องใสและกราบถวายบังคมลาเดินทางต่อ แต่หลังจากนั้นไม่นาน ขณะที่เดินไปได้ไม่ไกลนัก ท่านก็ถูกพญาราชสีห์ทำร้ายจนถึงแก่ความตายด้วยวิบากกรรมเก่า แต่ด้วยอานุภาพแห่งบุญที่ได้ถวายหญ้าบูชาพระพุทธเจ้าผู้ไร้ อาสวะกิเลส จิตที่เลื่อมใสในวาระสุดท้ายนั้นทำให้ท่านไปเกิดในเทวโลกทันดุจลูกศรที่ถูกยิงออกไป

ผลบุญจากการถวายหญ้ากำมือเดียวนั้น อำนวยผลให้ท่านได้รับความสุขอย่างยิ่งในเทวโลก มีวิมานทองคำอันประดับประดาด้วยเสาแก้วและธงทิววิจิตรงดงาม แวดล้อมด้วยนางเทพอัปสร และเสวยสุขในกามารมณ์ เมื่อจุติจากเทวโลกมาเกิดเป็นมนุษย์ในชาติต่าง ๆ ก็ไม่เคยรู้จักทุคติเลยตลอด 94 กัปที่ผ่านมา

ในชาติปัจจุบันนี้ ท่านได้มาเกิดและบรรลุธรรมขั้นสูงสุด ได้รับอานิสงส์จากการปฏิบัติธรรม โดยสรุปหลักธรรมและคุณวิเศษที่ได้รับ ได้แก่:

• การเผาผลาญกิเลส: กิเลสทั้งปวงถูกเผาผลาญและภพชาติต่าง ๆ ถูกถอนรากถอนโคน ดุจพญาช้างสารตัดเครื่องพันธนาการ
• วิชชา 3: บรรลุวิชชา 3 ประการ และทำตามคำสอนของพระพุทธเจ้าสำเร็จลุล่วง
• ปฏิสัมภิทา 4 และวิโมกข์ 8: บรรลุปฏิสัมภิทาญาณ 4 ประการ และวิโมกข์ 8 ประการ
• อภิญญา 6: ทำให้แจ้งซึ่งอภิญญา 6 ประการ เป็นผู้หมดจดจากอาสวะกิเลส

พระสูตรนี้จึงแสดงให้เห็นถึงอานุภาพแห่งทานและการทำจิตให้เลื่อมใสศรัทธาในเนื้อนาบุญอัน ยอดเยี่ยม แม้จะเป็นวัตถุปัจจัยเพียงเล็กน้อย เช่น หญ้าหนึ่งกำมือ แต่หากถวายด้วยจิตที่บริสุทธิ์และเลื่อมใส ก็สามารถส่งผลให้พ้นจากความทุกข์ นำพาไปสู่สุคติภูมิ และเป็นบาทฐานสำคัญในการบรรลุพระนิพพานในที่สุด