อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน

อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน เป็นบทประพันธ์ที่แสดงถึงประวัติและผลแห่งกรรมของภิกษุณีผู้เป็นกษัตริย์ จำนวน ๑๘,๐๐๐ รูป ซึ่งมีพระยสวดีเถรีเป็นประมุข ได้กล่าวสรรเสริญพระพุทธเจ้าและแสดงธรรมถึงหนทางแห่งความพ้นทุกข์ โดยสรุปใจความสำคัญได้ดังนี้

• ผลแห่งบุญกรรมในอดีต: เหล่าภิกษุณีได้เคยสร้างกุศลกรรมร่วมกันในอดีตชาติ ด้วยการถวายทานอันประณีตและวัตถุกิจต่างๆ แก่พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระสาวก ด้วยจิตอันเลื่อมใส
• การเกิดในตระกูลสูง: ด้วยอานุภาพแห่งกุศลกรรมนั้น ทำให้พวกนางได้มาอุบัติในตระกูลขัตติยะที่สูงส่ง เพียบพร้อมด้วยรูปสมบัติ โภคสมบัติ และได้รับการสักการะบูชาอย่างยิ่งเปรียบประดุจเทพธิดาในสวนนันทวัน
• การบรรลุธรรม: ต่อมาพวกนางได้เกิดความเบื่อหน่ายในเพศฆราวาส จึงได้ออกบวชเป็นบรรพชิต และด้วยความเพียรไม่นานนักก็สามารถบรรลุธรรมสูงสุด คือ พระอรหัตผล สิ้นอาสะวะกิเลสทั้งปวง
• คุณสมบัติของผู้หลุดพ้น: พระภิกษุณีทั้งหมดได้ประกาศความสำเร็จในการปฏิบัติธรรม โดยระบุถึงการบรรลุวิชชา 3, ปฏิสัมภิทา 4, วิโมกข์ 8 และอภิญญา 6 ซึ่งเป็นเครื่องยืนยันถึงความสมบูรณ์แห่งการปฏิบัติตามคำสั่งสอนของพระศาสดา

เนื้อหาในพระสูตรนี้จึงเป็นเครื่องสะท้อนถึงกฎแห่งกรรมที่ว่า ผู้ทำดีย่อมได้รับผลดี และการออกบวชปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ย่อมนำพาชีวิตไปสู่ความหลุดพ้นจากวัฏสงสารและบรรลุพระนิพพานได้อย่างแท้จริง