มหาสุทัสสนจริยา

มหาสุทัสสนจริยา เป็นเรื่องราวในจริยาปิฎก อกิตติวรรค ว่าด้วยการบำเพ็ญทานบารมีของพระโพธิสัตว์ เมื่อครั้งเสวยพระชาติเป็นพระเจ้ามหาสุทัสสนะ พระราชาผู้ทรงเป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงมหานุภาพ ครองราชสมบัติอยู่ที่กรุงกุสาวดี

ใจความสำคัญของจริยาวัตรในพระชาตินี้ สะท้อนถึงการเสียสละอันยิ่งใหญ่เพื่อประโยชน์สุขของมหาชน โดยมีแนวปฏิบัติที่สำคัญ ดังนี้

• การประกาศทานประจำวัน: ทรงให้ผู้คนเที่ยวประกาศร้องเรียกในที่ต่างๆ วันละ 3 เวลา เพื่อสอบถามความต้องการของประชาชน เช่น ใครหิว ใครกระหาย ใครต้องการดอกไม้ ของหอม ผ้านานาพรรณ ร่ม หรือรองเท้า
• การเตรียมทานอย่างทั่วถึง: ทรงจัดเตรียมทรัพย์และสิ่งของไว้แจกจ่ายแก่ยาจกผู้มาขอในสถานที่ต่างๆ นับร้อยแห่งอย่างไม่ขาดสาย ทั้งกลางวันและกลางคืน ผู้ที่มาขอจะได้รับโภคทรัพย์ตามปรารถนาและกลับไปด้วยมือที่อิ่มเอิบ
• เจตนาในการให้ทานที่บริสุทธิ์: ทรงบำเพ็ญมหาสทานนี้ตลอดพระชนม์ชีพ โดยมิได้ให้เพราะเกลียดชังทรัพย์สิน และมิได้สะสมทรัพย์ไว้ ทรงเปรียบเทียบการให้ทานเหมือนคนไข้ที่รักษาโรคด้วยการจ่ายทรัพย์ให้แพทย์ เพื่อบำบัดความขาดแคลนและเติมเต็มความสมบูรณ์ให้แก่ผู้ยากไร้

คำสอนหลักและจุดมุ่งหมายสูงสุด: การบำเพ็ญทานบารมีของพระเจ้ามหาสุทัสสนะกระทำไปโดยปราศจากความอาลัยในทรัพย์ และปราศจากความคาดหวังผลตอบแทนในกามสุขใดๆ มุ่งเน้นเพียงเพื่อความหลุดพ้นและความบริบูรณ์แห่งทานบารมี อันเป็นบาทฐานสำคัญในการบรรลุพระสัมโพธิญาณในกาลต่อมา