อุรุเวลกัสสปเถราปทาน

อุรุเวลกัสสปเถราปทาน เป็นบทประพันธ์บันทึกประวัติและผลแห่งการบำเพ็ญบุญของพระอุรุเวลกัสสปเถระ ผู้เป็นพระอรหันต์สำคัญองค์หนึ่งในสมัยพุทธกาล โดยท่านได้ย้อนเล่าถึงชาติกำเนิดและการสร้างบารมีในอดีตชาติผ่านยุคสมัยของพระพุทธเจ้าพระองค์ต่างๆ

• ในสมัยพระปทุมุตตรพุทธเจ้า: ท่านเกิดเป็นพราหมณ์ในเมืองหงสาวดี ได้ฟังธรรมและถวายมหาดานแด่พระพุทธเจ้าพร้อมพระสงฆ์ พร้อมทั้งตั้งความปรารถนาจะได้ "ตำแหน่งเอตทัคคะ" (เลิศกว่าในบรรดาบริษัทมาก) ซึ่งพระองค์ทรงพยากรณ์ว่า ความปรารถนาของท่านจะสำเร็จในสมัยของพระโคตมพุทธเจ้า
• ในสมัยพระพุทธเจ้าพระนามว่าผุสสะ: ท่านเกิดเป็นพระราชาองค์หนึ่งในสามพี่น้องผู้เก่งกล้า ได้นำกำลังไปปราบข้าศึกและขอพรจากพระราชาเพื่ออุปัฏฐากพระพุทธเจ้าและคณะสงฆ์ตลอดชีวิต จนกระทั่งละโลกแล้วได้ไปเกิดในเทวโลก
• ชาติในกาลต่อมา: ท่านเคยเกิดเป็นพระเจ้าแผ่นดินแคว้นวิเทหะและหลงเชื่อคำแนะนำผิดๆ จนเกือบตกนรก แต่ได้รับคำสอนจากพรหมนาลทจึงละทิฏฐิชั่วและกลับมาทำความดีจนได้ไปสู่สวรรค์
• ในชาติปัจจุบัน: เกิดในตระกูลพราหมณ์มั่งคั่งในเมืองพาราณสี ต่อมาเกิดความเบื่อหน่ายในวัฏสงสาร จึงออกบวชเป็นดาบสชฎิลอยู่ที่ตำบลอุรุเวลา พร้อมด้วยน้องชายทั้งสองและบริวารรวมนับพันคน
• การบรรลุธรรม: เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาโปรดและทรงแสดงปาฏิหาริย์ต่างๆ ท่านพร้อมด้วยบริวารจึงยอมจำนนและขออุปสมบทด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา ต่อมาไม่นานทั้งหมดก็ได้บรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์

ในท้ายที่สุด พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงแต่งตั้งท่านไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ เป็นเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในด้านผู้มีบริษัทมาก ท่านจึงเปล่งอุทานแสดงความปีติยินดีที่ได้ประพฤติปฏิบัติธรรมจนบรรลุพระนิพพาน ตัดกิเลสและสังโยชน์ทั้งปวงได้สำเร็จ สิ้นสุดการเวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร