ราธเถราปทาน

นี่คือสรุปเนื้อหาของ ราธเถراปทาน (ประวัติของพระราธထેર) ซึ่งแสดงถึงเรื่องราวในอดีตชาติ ผลแห่งกรรม และการบรรลุกระแสธรรมตามลำดับ:

• พบพระปทุมุตตระพุทธเจ้าในอดีต: ในอดีตกาลเมื่อแสนกัปก่อน พระราธเถระเกิดเป็นพราหมณ์ผู้จบไตรเพทในเมืองหํสวดี ได้ฟังธรรมจากพระปทุมุตตระสัมมาสัมพุทธเจ้า และได้เห็นพระพุทธองค์ทรงแต่งตั้งภิกษุรูปหนึ่งไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะผู้เลิศทางด้านปฏิภาณ (มีปฏิภาณไหวพริบดี) พราหมณ์จึงเกิดศรัทธา ถวายสักการะและตั้งความปรารถนาที่จะได้รับตำแหน่งนั้นบ้าง
• คำพยากรณ์และการสั่งสมบุญ: พระปทุมุตตระพุทธเจ้าทรงพยากรณ์ว่า ในอนาคตอีกแสนกัปข้างหน้า จะมีพระพุทธเจ้าพระนามว่าพระโคตมกุล พระราธะจะได้เป็นสาวกและได้รับการแต่งตั้งในตำแหน่งเอตทัคคะด้านปฏิภาณเช่นกัน พราหมณ์จึงมีความปีติและปฏิบัติบูชาพระพุทธองค์ตลอดชีวิต ส่งผลให้ได้ไปเกิดในเทวดาและมนุษย์ เสวยสุขเป็นท้าวสักกะเทวราช เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ และพระราชาภูมิภาคจำนวนนับไม่ถ้วน
• ชาติตอบแทนในยุคพระโคดมพุทธเจ้า: ในชาติสุดท้าย มาเกิดในตระกูลพราหมณ์ที่ยากจนและแก่ชรา ณ เมืองราชคฤห์ วันหนึ่งได้ถวายทัพพีตักภัตตาหาร ( kaṭacchubhikkhaṁ ) แด่พระสารีบุตรเถระ ต่อมาเมื่อเดินทางไปขออุปสมบทที่วัดแต่ไม่มีใครยอมบวชให้เพราะความแก่และชรา พระราชาจึงเศร้าโศกเสียใจ พระสารีบุตรเถระระลึกถึงคุณความดีครั้งนั้นได้ จึงกราบทูลพระพุทธเจ้าและได้รับความเมตตาให้อุปสมบท
• การบรรลุธรรมและตำแหน่งเอตทัคคะ: หลังจากบวชแล้ว ไม่นานนักพระราธะก็ได้ปฏิบัติจนบรรลุพระอรหัตผล สิ้นอาสวะกิเลส ต่อมาพระบรมศาสดาจึงทรงยกย่องแต่งตั้งให้ท่านอยู่ในตำแหน่งเอตทัคคะ เป็นเลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในด้านผู้มีปฏิภาณ (ปฏิภาneyyakaṁ)

คำสอนหลักและใจความสำคัญ: พระสูตรนี้แสดงให้เห็นถึงผลของบุญกุศล ความกตัญญูกตเวที และอานิสงส์ของการตั้งความปรารถนาในสิ่งที่ดีงาม พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญของบุญกรรมที่ทำไว้ดีแล้ว ซึ่งย่อมส่งผลให้นำพาชีวิตไปสู่ความสุขความเจริญ และบรรลุเป้าหมายสูงสุดในพระพุทธศาสนาคือพระนิพพานในที่สุด