วังคีสเถราปทาน

เนื้อหาจาก วังคีสเถrapādanā ได้บอกเล่าถึงประวัติและความเพียรของ พระวังคีสเถระ พระอรหันต์ผู้เป็นเลิศด้านปฏิภาณวาที ซึ่งท่านได้สร้างสมบารมีมาแต่อดีตชาติ และในที่สุดก็บรรลุธรรมอันสูงสุดในพระพุทธศาสนา โดยมีรายละเอียดสรุปได้ดังนี้

จุดเริ่มต้นแห่งความปรารถนาในอดีตชาติ:
• ในอดีตกัปที่ 100 นับจากปัจจุบัน พระพุทธเจ้าพระนามว่า ปทุมุตตระ ได้ทรงยกย่องพระสาวกองค์หนึ่งให้เป็นเอตทัคคะในด้านผู้มีปฏิภาณมาก
• ท่านวังคีสะในชาตินั้นเกิดเป็นพราหมณ์ผู้เชี่ยวชาญมนต์และแตกฉานในไตรเพท ได้เข้ามาฟังธรรม เกิดปีติเลื่อมใส จึงได้นิมนต์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพร้อมด้วยพระสงฆ์มาถวายภัตตาหารตลอด 7 วัน พร้อมทั้งกล่าวสรรเสริญพระพุทธคุณ และตั้งความปรารถนาที่จะ บรรลุตำแหน่งเอตทัคคะ เช่นเดียวกับพระสาวกองค์นั้น
• พระพุทธเจ้าปทุมุตตระทรงพยากรณ์ว่า ในอนาคตภายหน้า ในกัปที่ 100 จะมีพระศาสนามีนามว่า พระโคตมพุทธเจ้า เกิดในราชสกุลโอกกะ ท่านจะเกิดเป็นสาวกนามว่า "วังคีสะ" และจะได้รับตำแหน่งตามที่ปรารถนา

การออกบวชและการบรรลุธรรมในชาติปัจจุบัน:
• ในชาติปัจจุบัน ท่านเกิดในตระกูลพราหมณ์ เชี่ยวชาญวาทศิลป์ จนกระทั่งวันหนึ่งได้พบกับ พระสารีบุตรเถระ ที่กำลังเดินบิณฑบาต เกิดความเลื่อมใสและได้รับการพาไปเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
• ท่านได้ทดสอบความสามารถด้วยวิชาล่วงรู้ว่าคนตายไปเกิด ณ ภภูมิใด ซึ่งพระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมและทดสอบด้วยวิธีถอดจิต ทำให้ท่านยอมจำนน ขอขอบรรพชาอุปสมบท
• หลังจากบวชแล้ว ด้วยความที่ท่านเคยชินกับการแต่งโคลงกลอนสรรเสริญ บางครั้งจึงเผลอแต่งกลอนสรรเสริญพระพุทธเจ้าจนพระภิกษุสงฆ์เข้าใจผิด พระพุทธองค์จึงทรงให้ท่านแต่งกลอนสรรเสริญพระองค์เพื่อพิสูจน์ความจริง
• ด้วยปฏิภาณอันเฉียบแหลมและความเลื่อมใส พระพุทธองค์จึงทรงแต่งตั้งท่านไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ เป็น เลิศกว่าภิกษุทั้งหลายผู้มีปฏิภาณ
• ต่อมา ท่านได้เร่งทำความเพียร เจริญวิปัสสนา จนกระทั่งสามารถเผากิเลสให้หมดสิ้นไป บรรลุผลเป็น พระอรหันต์ ผู้เพียบพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา 4 ประการ และสิ้นอาสะวะในที่สุด